Lalo Ayisyen an se yon plat ikonik nan cuisine tradisyonèl sid Ayisyen an, patikilyèman popilè nan rejyon Les Cayes la. Plat sa a rich an gou epi byen anrasinen nan kilti kilinè lokal la, yo prepare l avèk fèy lalo (ti pyebwa), vyann kochon ak krab, yo mijote l tou dousman ak yon melanj epis kreòl. Teksti yon ti jan gluan li, eritye nan fèy lalo yo, ka sipriz ou, men li kontribye nan otantisite ak dousè plat la.
Nan atik sa a, dekouvri resèt konplè pou lalo Ayisyen an, avèk konsèy pratik pou reyisi prepare plat sa a tankou yon vrè chèf Ayisyen. Kit ou kirye pou goute yon plat tradisyonèl oswa ou vle rekonekte ak rasin ou, resèt sa a ofri ou yon vrè vwayaj gou nan kè Ayiti.
Li atik la an :
- 12 tas fèy lalo sèch
- 2.5 liv pye kochon tranche
- 1 kg janm krab fre oubyen nan frizè
- 1 liv vant kochon ak po, koupe an kib
- 9 tas dlo
- 1 zonyon
- 1 pakèt pèsi fre
- 4 a 5 branch tim fre
- 5 dan lay
- 2 piman vèt dous
- 3 zonyon vèt
- 2 kib bouyon poul (2 x 67g)
- 90 ml sòs pwason (Nuoc-mâm)
- 5 gwo kiyè. 75 ml (ki gen gwo kiyè) lwil kanola oubyen lwil oliv
- 1 pwav Scotch Bonnet
- Sèl selon gou
- Pwav selon gou
- Rannman: 6-8 pòsyon
1. Tranpe fèy lalo yo nan 8 tas dlo pou omwen 3 èdtan oubyen pandan tout lannwit lan.
2. Pou prepare melanj epis la, moulen zonyon an, zonyon vèt yo, pèsi a, lay la, kib bouyon poul yo, piman chili a ak 4 gwo kiyè. lwil jiskaske lis.
3. Bouyi pye kochon an pandan 3 a 5 minit nan dlo bouyi pou retire kim nan.
4. Nan yon gwo chodyè ki gen yon kouvèti, ajoute rès lwil la (1 gwo kiyè) epi dore moso flan yo ak tim lan pandan 5 minit.
5. Ajoute pye kochon yo, answit melanje yo ak melanj epis yo, sòs pwason an ak krab la.
6. Retire janm krab yo, answit vide lalo a ak dlo tranpe a sou janm ak vant kochon yo. Melanje.
7. Mete krab la tounen sou lalo a ak tout piman scotch bonnet la. Kouvri epi kite l mijote sou dife mwayen pandan 2 èdtan.
- Tranpe fèy lalo yo nan dlo jou anvan an. Likid la ap gen yon koulè vèt epi li pral gluan, konsève l pou kwit manje.
- Apre ou fin bouyi pye kochon yo, retire yo epi mete yo sou kote. Pa sere likid la.
- Pou dore vant kochon an, ajoute branch tim yo antye. Retire branch tim yo anvan ou melanje yo ak lalo a.
- Kouvri chodyè a epi kite l mijote sou dife mwayen pandan apeprè de zèdtan pou tij lalo yo ak pye kochon yo vin mou.
Facebook : https://www.facebook.com/haitiwonderland
Youtube : https://www.youtube.com/@haitiwonderland
Instagram : https://www.instagram.com/haitiwonderland/
Twitter : https://twitter.com/haitiwonderland
Linkedin : https://www.linkedin.com/in/haitiwonderland/
Samdi 27 jiyè pase a, sant kiltirèl Pyepoudre, ki chita sou nimero 312 sou wout de Bourdon, te transfòme an yon veritab ruch kreyatif gras ak inisyativ Asosyasyon Kiltirèl Salon du Livre de Port-au-Prince ki rele ’’Viv nan pwoz ak pwezi’’ Evènman sa a, mete sou tèm "Ayiti, yon peyi ki abite nou", te kenbe pwomès li yo nèt. Rasanble jèn talan ki soti nan tout orijin pou eksprime jeni yo atravè chante, rap, slam, dans ak pwezi. Evènman atistik sa a te gen yon gwo siksè ak yon jèn piblik ki te vini an gwo kantite pou swiv aktivite a. Li te tou mete aksan sou angajman k ap grandi nan jèn ayisyen yo nan kilti.
Abòne ak bilten nou an pou w rete enfòme de tout aktivite nou yo ak aktyalite sou Ayiti.
Chef Leen! Yon non ki te fè wonn sou rezo sosyal yo nan semèn ki sot pase yo! E pou yon bon rezon: chef ayisyen an te reprezante Ayiti nan Guinness World Records pandan yon konpetisyon gastronomik ekstraòdinè. Defi sa a te fèt nan kwit manje pandan 8 jou san rete, yon fason odas pou selebre richès cuisine ayisyen an. Se an Frans, pi presizeman nan restoran Anba Le Pont, ki chita nan Saint-Denis, ke Leen Excellent te antre nan avanti eksepsyonèl sa a. Apati lendi, 7 avril 2025, li te kwit manje san rete pou nèf jou youn apre lòt, totalize 187 èdtan nan tan reyèl pou kwit manje (apre yo fin retire repo legal yo). Yon pèfòmans istorik, ki konbine andirans, pasyon ak fyète kiltirèl. Kidonk, si w te nan plas Chef Leen, ki premye plat ou t ap kwit pou reprezante cuisine ayisyen an nan lemonn? Ekip editoryal Haïti Wonderland te poze kèk lektè kesyon sa a: gen kèk ki te reponn san ezitasyon: diri blan, sòs pwa, ak legim, ke yo rele GOAT. Gen lòt ki te opte pou yon bon lalo, yon bouyon pye kochon bon gou, yon bon tchaka oswa menm diri a pi popilè maten. Bay divèsite sa a, mwen te chwazi prezante chak plat mansyone nan sondaj la ba ou pandan semèn yo.
Soti 8 pou rive 21 mas 2025, Sant Kiltirèl Minisipal Emmanuel Charlemagne ouvè a yon selebrasyon vibran ak emosyonèl nan féminines ak MUSES, yon egzibisyon inik nan kad kenz Fanm yo. Yon evènman ki fouye nan menm esans fanm ayisyen an, reprezante li nan tout konpleksite li, fòs ak bote atravè travay kat atis eksepsyonèl. Kite tèt ou pran pa eksperyans inik atistik sa a ki envite ou redekouvwi fanm nan yon nouvo pèspektiv!
Eksplorasyon kiltirèl ofri yon fenèt kaptivan nan richès ak divèsite eritaj mondyal la. Pami destinasyon ki kaptive ak istwa yo, atizay ak idantite inik yo, Ayiti kanpe kòm yon bijou kiltirèl ki merite dekouvri. b~Eritaj istorik:~b Istwa Ayiti make pa detèminasyon pèp ayisyen an devan esklavaj, kolonizasyon ak defi politik yo. Li se premye eta endepandan nan Amerik Latin nan ak sèl la te fonde pa yon revòlt esklav siksè. Eritaj istorik Ayiti reflete nan atizay, mizik, dans ak kwayans li. b~Atis ak Atizana:~b Ekspresyon atistik ayisyen an vibran e pwisan. Penti nayif, pi popilè pou koulè klere li yo ak tèm naratif li yo, gen rasin li nan tradisyon Vodou ak folklò lokal yo. Atis ayisyen yo te genyen renome entènasyonal nan kaptire lespri mistik ak lavi chak jou nan peyi a. b~Mizik, ritm nanm ayisyen an:~b Mizik se nanm palman an Ayiti. Soti nan konpa dirèk pou rive vodou pou rive djaz pou rive nan rasin, chak gen mizik gen yon istwa ki byen anrasinen nan kilti ayisyen an. Gwoup ikonik la, Boukman Eksperyans, fusion ritm tradisyonèl ak enfliyans modèn, kreye yon eksperyans sonik inik ki depase limit. b~Danse ak mouvman:~b Dans an Ayiti se yon selebrasyon lavi ak espirityalite. Dans Vodou, tankou Yanvalou ak Banda, enkòpore rituèl sakre pandan y ap prezève eritaj Afriken. Mouvman yo grasyeuz ak kostim kolore rakonte istwa ki soti nan istwa ayisyen an, kreye yon koneksyon pwofon ant pase ak prezan. b~Espirityalite ak Vodou:~b Vodou, souvan mal konprann, se yon eleman esansyèl nan kilti ayisyen an. Li se yon relijyon sinkretik ki konbine eleman Afriken, Ameriken Endyen ak Katolik. Seremoni Vodou yo, ak dans entoksikan yo ak rituèl mistik yo, se ekspresyon pwisan nan espirityalite ayisyen an epi yo anrasinen nan rechèch la pou koneksyon ak zansèt ak divinite. Eksplore nanm ayisyen an vle di fouye nan yon monn kote listwa, atizay, mizik ak espirityalite mare pou fòme yon rezo kiltirèl inik. Ayiti, ak divèsite li ak rezistans, ofri yon eksperyans ki rich nan emosyon ak dekouvèt. Kit nan lari yo trè aktif nan Pòtoprens, nan galri atizay vibran yo oswa nan ritm yo kaptivan, chak kwen nan peyi Karayib sa a revele yon fasèt kaptivan nan nanm pwofon ak vivan li.
Ayiti, yon zile majestueux Karayib la, sedui ak peyizaj li yo, kilti vibran li yo, ak yon istwa kaptivan nan lit pou endepandans. Nan atik konplè sa a, dekouvri tout sa ou bezwen konnen pou w apresye bote ak otantisite Ayiti: pozisyon jeyografik li, istwa lejand li, kilti rich li, plaj selès li yo, kote istorik li yo, cuisine inik li yo, tradisyon li yo ak plis ankò.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
