Festival KOJES Jèn Soley la: Yon kote pou echanj ak rankont kiltirèl
KOJES se yon asosyasyon jèn san bi likratif ki te fonde an Novanm 2020 nan Cité Soleil. Pi gwo bidonvil an Ayiti ak nan Karayib la. Depi okòmansman, KOJES te angaje nan pwomosyon edikasyon, kilti ak fòmasyon atravè plizyè inisyativ. Youn nan pwojè prensipal li yo se yon espas pou deba sosyal ak kiltirèl ki pèmèt anpil jèn rankontre epi diskite sou pwoblèm sosyal yo. Malgre ke afwontman ki te rekòmanse andedan Cité Soleil an Septanm 2022 yo te bloke kolòn sa a tanporèman, KOJES te kapab reprann tèt li lè li te lanse konkou ekri lèt KOJES la, ki te vize retabli lyen presye sa a ant jèn yo atravè literati. Jodi a, asosyasyon an ap lanse yon nouvo defi ak Festival Jèn Soley la, ki pral dewoule soti 20 pou rive 22 septanm 2025, sou tèm evokatif la: "Di pou egziste." Pami envite ki pral patisipe nan festival sa a, nou ka mansyone pami lòt moun selèb Lyonel Trouillot, powèt talan Carl Henry Burrin, jèn powèt slam Pacôme Emmanuel, romansye Louis Bernard Henry, powèt Inima Jeudi, ak jèn powèt Adlyne Bonhomme.
Poukisa yon lòt festival literè nan peyizaj kiltirèl Ayisyen an?
"Nan yon anviwònman kiltirèl ki toujou ap evolye, toujou gen plas pou nouvo inisyativ." Se sa ekriven Litainé Laguerre, kowòdonatè asosyasyon an, te di nou. Li te di nou tou ke Festival KOJES 2025 la gen pou objektif kreye yon espas rankont ak pataj otou literati, tout pandan l ap mete aksan sou enpòtans ekspresyon atistik nan yon sosyete ki an kriz. "Festival sa a distenge non sèlman pa angajman li pou enkli ekriven ki soti nan divès rejyon, men tou pa lansman Gran Pri KOJES la, yon prim ki fèt pou onore yon ekriven pou tout travay li. Evènman sa a pral mete aksan sou enpòtans literati ayisyèn nan yon kontèks ki de pli zan pli difisil, toutpandan l ap bay yon platfòm pou jèn talan," li te konkli.
Òganize yon evènman gwo echèl nan yon kontèks ensèten tankou Ayiti se yon gwo defi. Sepandan, KOJES kwè fèmman ke atizay ak kilti esansyèl pou lavi moun. Malgre kriz ki te frape peyi a youn apre lòt, asosyasyon an te vle ofri yon espas kote tout moun ka eksprime tèt yo atravè atelye dans, ekriti, lekti ak desen, patikilyèman pou timoun nan Cité Soleil. Konsa, festival la vin tounen yon zak rezistans kiltirèl, yon fason pou demontre ke, menm nan advèsite, kilti kapab e dwe siviv.
Apèl pou kolaborasyon piblik la
KOJES envite piblik la pou patisipe aktivman nan festival la, pa sèlman kòm espektatè, men kòm kolaboratè. Objektif la se kreye yon dinamik kolektif kote chak vwa konte. Piblik la, ki esansyèl pou siksè evènman an, envite pou l nan kè reyinyon sa a, pou l echanje, pou l diskite epi pou l patisipe nan pwojè kiltirèl asosyasyon an.
Premye edisyon Festival KOJES 2025 la benefisye sipò plizyè enstitisyon tankou Enstiti Ayisyen pou Enèji a, C3 Editions, Atelier Jeudi Soir, Edisyon Inivèsite Leta Ayiti, Segoum, Editions Pwotra haitiwonderland ak Lekòl Medya a. Malgre difikilte ekonomik ak politik aktyèl yo, KOJES rete optimis sou siksè evènman sa a epi li espere ke plis enstitisyon ap rantre nan inisyativ la nan edisyon kap vini yo.
An brèf, Festival sa a ki dirije pa KOJES la se pa yon jès twòp nan yon Pòtoprens ki viktim tout kalite malè. Paske li gen pou objektif ofri yon mezi gerizon pou gwo blesi ki travèse vil la. Sa a se yon lòt demonstrasyon ankò sou vrè pouvwa mo yo nan yon anviwònman ostil, li se tou yon temwayaj sou rezilyans yon jèn ki detèmine pou pwomouvwa kilti, ak sou odasite manifeste yo an favè literati kòm yon faktè nan kreyasyon lavi. Kwè klèman ke atizay se yon mwayen serye ki gen pouvwa pou ofri tout moun posiblite pou itilize lapawòl pou afime egzistans yo.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Bote natirèl
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Eritaj
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Kilti
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
