Soupe joumou, ke yo rele tou soup giraumon, se pi plis pase yon plat pou Ayisyen. Li enkòpore lespri libète ak rezistans, selebre endepandans Ayiti chak 1ye janvye. Plat inik sa a, ki fèt ak giraumon, yon kalbas twopikal, legim fre ak vyann, li te ye pou gou rich li yo ak rasin istorik. Dekouvri resèt tradisyonèl pou soup joumou ak istwa li, ansanm ak etap pou prepare l lakay ou.
Li atik la an :
Soup Joumou gen yon plas espesyal nan kè chak Ayisyen, sitou jou Nouvèl Ane a, dat ki make deklarasyon endepandans Ayiti an 1804. Vrèmanvre, soup sa a te rezève yon lè pou kolon fransè yo, yo te entèdi pou esklav yo. Lè yo te jwenn libète yo, Ayisyen te chwazi soup joumou kòm yon senbòl liberasyon, ak fyète jwi li chak ane pou onore zansèt yo epi selebre libète yo.
Men engredyan yo ak etap pou yon resèt otantik soup joumou ke ou ka fasilman prepare lakay ou pou w jwi plat iconik ayisyen an.
- Vyann: 500 g vyann bèf
- Giraumon kalbas: 1 kg, kale epi koupe an moso
- 2 pòmdetè
- 2 kawòt
- 1 pwaro
- 1/2 chou
- 1 Navèt
- Pasta: 100 g makawoni
- 3 dan lay
- 1 zonyon
- Pèsi
- 1 kib vyann bèf
- Sèl, pwav, tim ak dan tè
- 2 piman habanero (si ou vle pou pikant)
1. Prepare Vyann lan: Marine vyann bèf la ak sitwon, lay, sèl, ak pwav, Lè sa a, mawon li jiskaske joliman mawon. Kouvri ak dlo epi kwit pou yon èdtan.
2. Kwit Giraumon an: Bouyi kalbas la jiskaske li sansib, Lè sa a, pire li.
3. Melanje Puree a ak Vyann lan: Ajoute pure giraumon nan chodyè a ak vyann lan kwit.
4. Mete legim ak epis santi bon yo: ajoute pòmdetè, kawòt, pwaro, chou, navèt ak kib stock la. Sezon ak pèsi, tim, pwav habanero ak dan tè.
5. Kwit pasta a: Ajoute pasta a lè legim yo sansib epi kwit jiskaske pasta a pare.
6. Ajiste séchage a ak sèvi: Retire piman tchili yo epi sèvi soup la cho, akonpaye pa kwout pen.
- Sèvi ak giraumon fre: Chwazi yon kalbas trè mi pou yon soup ki gen plis gou.
- Evite twòp kwit pasta a: ajoute li nan fen kwit manje a pou anpeche li vin mou.
- Ajiste epis santi bon yo selon gou ou: Soup joumou a ka ajiste selon tolerans ou pou pikant.
An 2021, UNESCO te mete soup joumou sou lis kòm yon eritaj kiltirèl immatériel nan limanite, mete aksan sou enpòtans li kòm yon senbòl libète ak kilti pou Ayiti. Chak kiyè soup sa a rakonte yon istwa kouraj ak fyète.
1. Poukisa yo prepare soup joumou jou Nouvèl Ane a?
Tradisyonèlman, soup sa a se yon plat fèt ki senbolize endepandans peyi DAyiti e ki bay zansèt yo omaj chak 1ye janvye.
2. Ki diferans ki genyen ant giraumon ak joumou?
Giraumon se yon kalbas twopikal yo itilize ann Ayiti, ak yon teksti ki pi lis ak yon gou dou konpare ak joumou klasik.
3. Èske nou ka ajoute lòt legim nan soup joumou?
Wi, kèk varyasyon gen ladan pwa, seleri, oswa menm ignam divèsifye teksti an.
Prepare ak jwi soup joumou se yon fason inik pou onore istwa ayisyen an. Kit pou Nouvèl Ane a oswa pou selebre Ayiti pi lwen pase fwontyè li yo, resèt sa a pèmèt ou santi lespri libète ak pataje. Eseye resèt la epi kite tèt ou transpòte pa gou yo rich ak istwa pwisan nan plat esansyèl sa a!
Facebook : https://www.facebook.com/haitiwonderland
Youtube : https://www.youtube.com/@haitiwonderland
Instagram : https://www.instagram.com/haitiwonderland/
Twitter : https://twitter.com/haitiwonderland
Linkedin : https://www.linkedin.com/in/haitiwonderland/
Ayiti, yo rele souvan "Pèl Zantiy yo" epi ansyen yo rele "Hispaniola", se yon peyi Karayib ki rich nan istwa ak kilti. Li se lakay yo nan plizyè gwo vil ki jwe wòl enpòtan nan devlopman ekonomik, politik ak kiltirèl li yo. Chak nan vil sa yo gen karaktè pwòp li yo ak patikilye. Men yon eksplorasyon sou 15 gwo vil ann Ayiti:
Soupe joumou, ke yo rele tou soup giraumon, se pi plis pase yon plat pou Ayisyen. Li enkòpore lespri libète ak rezistans, selebre endepandans Ayiti chak 1ye janvye. Plat inik sa a, ki fèt ak giraumon, yon kalbas twopikal, legim fre ak vyann, li te ye pou gou rich li yo ak rasin istorik. Dekouvri resèt tradisyonèl pou soup joumou ak istwa li, ansanm ak etap pou prepare l lakay ou.
Abòne ak bilten nou an pou w rete enfòme de tout aktivite nou yo ak aktyalite sou Ayiti.
Salon du Livre de Port-au-Prince se yon inisyativ literè òganizasyon kiltirèl Salon du Livre de Port-au-Prince (OCSLP), ki baze sou dezi pou ankouraje kilti ayisyen an an jeneral, ak anfaz patikilye sou literati. Òganizatè yo nan evènman an fèk anonse enskripsyon yo nan otè, ki moun ki pral nimewo 20, ak sa yo ki nan mezon piblikasyon, ki moun ki pral nimewo 5 pou dezyèm edisyon an, ki pral pran plas nan Vandredi Desanm 13 2024, nan lokal yo nan Enstiti franse a. an Ayiti. Dat limit enskripsyon an se Jedi 10 oktòb ane sa a. Tanpri sonje ke premye arive ki satisfè kritè obligatwa yo pral elijib pou patisipe nan dezyèm edisyon evènman an, dapre òganizatè yo. Seleksyon rijid ak restriksyon sa a nan sèlman 20 otè gen pou objaktif pou garanti yon eksperyans anrichisman pou otè yo ak piblik la, kidonk ankouraje echanj natif natal alantou travay yo prezante yo. Otè endepandan ak kay piblikasyon ki enterese enskri otè yo pou patisipe nan dezyèm edisyon sa a nan emisyon an envite pou soumèt aplikasyon yo atravè lyen sa a: https://form.jotform.com/louirardjohn8/salon-du-livre-de-port -au-prince. Pou kay piblikasyon ak distribisyon ki planifye pou yo ekspoze jou evènman an, ou ka enskri lè w klike sou lyen sa a: https://form.jotform.com/242596699603068. Yo mande w kontakte yo nan adrès sa a: salondulivre2023@gmail.com nan ka ta gen difikilte. Fwa Liv Pòtoprens toujou vle rete fidèl ak filozofi li, ki se ofri yon platfòm bay jèn otè yo epi ankouraje richès pwodiksyon literè ayisyen an, nan sipòte nouvo otè ki kontribye nan devlopman li. Evènman sa a se yon kontinyasyon nan premye edisyon an, ki vize pèmèt aparisyon nan yon anviwònman ki favorab nan echanj, kote otè jèn ka rankontre, pataje eksperyans yo epi angaje yo nan dyalòg ak lektè ak pwofesyonèl liv. Dapre òganizatè yo nan evènman an, patisipasyon ou kòm yon otè jèn yo pral esansyèl pou anrichi montre nan epi ofri yon eksperyans divèsifye nan vizitè yo. Envitasyon pou rantre nan inisyativ nòb sa a bay jèn otè ki poko pibliye 5 liv. Ou menm ki konsène, boul la se kounye a nan tribinal ou. Pa ezite fè jou sa a, 13 desanm 2024, yon jou inoubliyab pou tout moun ki renmen liv.
Moïse François se yon jèn jounalis ayisyen, powèt ak etidyan lalwa nan Inivèsite Leta Ayiti. Li te fèt 13 novanm 1999 nan Pòtoprens e li se pi gran nan yon fanmi ki gen twa timoun. Li te grandi ant vil li a ak Camp-Perrin, yon ti vil nan sid Ayiti. Moïse François se yon jèn ayisyen ki gen yon karyè akademik ak pwofesyonèl remakab, ki montre yon pasyon pwofon pou literati, jounalis, angajman sosyal ak jistis. Li enkòpore kalite jèn dinamik ke swaf pou nenpòt gwo sosyete imen mande. Moyiz reklamasyon sitou yo dwe yon tope nan peyi yo nan liv li li. "Literati, sa ki libere ou, se premye kote mwen rete. Mwen te frekante Prag anba okipasyon Sovyetik Milan Kundera, gras a literati li yo, pi bon pase kèk kwen nan Pòtoprens, vil mwen an, anpil nan. li te plonje nan laterè ak laperèz konstan, "li te di. Gwo kilti literè li te kontribiye anpil nan lespri ouvè li, siviv li nan peyi sa a ak kreyativite enpresyonan li.
Ayiti, bijou sa a nan Karayib la, se li te ye pou istwa revolisyonè li yo, kilti vibran li yo ak peyizaj sansasyonèl. Men, konbyen moun k ap viv nan peyi sa a ki rich nan tradisyon ak divèsite? Atik sa a eksplore popilasyon Ayiti kounye a ak fason li te chanje sou tan, pandan li bay yon apèsi sou defi ak opòtinite ki gen rapò ak demografik li yo.
Nan papòt bèl Baie de l’Acul du Nord an Ayiti se yon oasis trankilite ak bote natirèl: Camp Louise, plis afeksyon ke yo rekonèt kòm Saint Michel Beach. Avèk sab nwa li yo ak houle bri, plaj sa a ofri yon eksperyans enchante ki kaptire lespri sovaj lanati. Le pli vit ke ou mete pye sou rivaj sa a mayifik, ou ap anvlope pa yon atmosfè nan mistè ak trankilite. "Ajoupas yo" ki chaje sou plaj la se lakay yo nan restoran modès k ap sèvi espesyalite lokal yo, soti nan pwason fre griye nan konk sukulan. Avèk chak mòde, ou goute fizyon ekskiz nan gou natif natal ki selebre richès gastronomik Ayiti. Sou bò dwat ou a, Majestic chita restoran "M&M" la, pare pou pran plezi boujon gou ou yo ak espesyalite irézistibl li yo, ki disponib pou sèvi ou nan fen semèn nan, kouwone jou plaj ou ak yon nòt gastronomik ekskiz. Malgre li pwoksimite ak vil kap ajite nan vil Okap, ki sitiye jis 26 kilomèt lwen, Kan Louise sanble tankou yon mond apa. Aksesib tou de pa wout ak pa lanmè, pa jet ski soti nan plaj vwazen Gaderas ak Labadie, plaj sa a ofri yon chape akeyi soti nan ajitasyon an nan lavi chak jou. Kit ou ap chèche avanti, detant oswa tou senpleman koneksyon ak lanati, Camp Louise pral satisfè tout dezi ou yo. Dlo turkwaz li yo envite ou naje, plaj sab li yo envite ou detann, ak atmosfè cho li yo enspire sezi. Pou vwayajè k ap chèche eksperyans natif natal ak peyizaj mayifik, Camp Louise pwouve li se yon trezò kache ki vo dekouvri ak selebre. Kidonk, kite tèt ou pran pa maji kaptivan pèl ra sa a nan kè Bay Acul du Nord, epi kite enkyetid ou yo flote ak vag ki dousman karese rivaj li yo.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
