Nouvèl / Teyat / Gade Atik ki fenk pibliye yo

Anrichisman Lafrans sou depans Ayiti, yon Istwa enjistis ak eksplwatasyon

An 1804, Ayiti te soti nan flanm revolisyon an kòm premye repiblik nwa endepandan nan mond lan, men libète li ta vini nan yon pri apik. Lafrans, yon ansyen pouvwa kolonyal, te òkestre yon revanj ekonomik san parèy, tise yon rezo eksplwatasyon ak enjistis ki ta anpeche devlopman Ayiti pou jenerasyon. Relasyon toksik sa a, ki te make pa ekstòsyon ak vyolans, non sèlman te fòme desten yon nasyon, men tou te ranpli kès yon lòt, kite gwo mak ki pèsiste jouk jounen jodi a. Plonje tèt ou nan istwa sa a, yon istwa kaprisan sou Evaris kolonyal ak detèminasyon, ki fè nou sonje enpòtans pou nou pa janm bliye enjistis nan tan pase yo ak enpak dirab yo sou mond nou an jodi a.

Resèt Lalo Ayisyen: Yon plat tradisyonèl, bon gou, ki fèt ak fèy Lalo, kochon, ak krab

Lalo Ayisyen an se yon plat ikonik nan cuisine tradisyonèl sid Ayisyen an, patikilyèman popilè nan rejyon Les Cayes la. Plat sa a rich an gou epi byen anrasinen nan kilti kilinè lokal la, yo prepare l avèk fèy lalo (ti pyebwa), vyann kochon ak krab, yo mijote l tou dousman ak yon melanj epis kreòl. Teksti yon ti jan gluan li, eritye nan fèy lalo yo, ka sipriz ou, men li kontribye nan otantisite ak dousè plat la. Nan atik sa a, dekouvri resèt konplè pou lalo Ayisyen an, avèk konsèy pratik pou reyisi prepare plat sa a tankou yon vrè chèf Ayisyen. Kit ou kirye pou goute yon plat tradisyonèl oswa ou vle rekonekte ak rasin ou, resèt sa a ofri ou yon vrè vwayaj gou nan kè Ayiti.

Haïti Wonderland: Kijan pou Reekri Narratif Ayiti sou entènèt la?

Pou twa deseni ki sot pase yo, entènèt la te transfòme fason moun ap viv, jwenn aksè nan enfòmasyon ak ankouraje kòz diy. Enstitisyon ki anbrase teknoloji sa a mennen wout la nan endistri respektif yo epi yo dire, pandan y ap peyi ki anbrase teknoloji sa a ak sajès aplike li pèmèt tèt yo pwospere ak bati ekonomi dirab. Apre plizyè deseni nan egzistans, entènèt la te pataje ak sitou de gwoup moun; moun ki sèvi ak li kòm yon zouti pou konstwi, ak moun ki sèvi ak li kòm yon zouti nan destriksyon. Moun ki wè entènèt la kòm yon pon pou fè yon enpak pozitif nan mond lan ak moun ki wè li kòm kabann lan konfòtab pou pa janm kite, pakonsekan, diferans ki genyen ant konsomatè a ak pwodiktè. Malerezman lakay nou renmen anpil, Ayiti, te nan ansyen mantalite a. Èske se yon mank de vizyon, mank de ladrès ak konpetans oswa èske se mank de moun k ap travay di? Kèlkeswa sa li ye oswa sa li te ye pandan plizyè dizèn ane, kounye a se moman pou chanje paradigm nan tout fwon ki nesesè yo epi refòme lavni an. Si dènye deseni ki sot pase yo te dirije pa laprès ki pa pwodiksyon ak negatif, kounye a se moman pou chanje paradigm nan pwodwi ak itilize san limit nan entènèt la pou vann bote, kilti a ak grandè Ayiti bay rès mond lan. . Si sot pase a te dirije ak yon verite selektif ak yon efò pou montre sa ki pi mal la ak ekstansyon kreye pi move naratif la, kounye a, ayisyen parèy mwen, kèlkeswa kote ou ye sou planèt sa a, se lè pou nou antreprann misyon sa a, pou nou pran responsablite epi rekreye naratif peyi manman nou an. Yon naratif ki baze sou verite ak transparans, yon naratif ki rakonte istwa ki moun nou ye ak sètènman ki moun nou pa ye, yon naratif pou envite mond lan eksplore ak wè pou tèt yo. Se devwa nou. Si se pa kounye a, ki lè? Si se pa ou menm ak mwen, lè sa a, kiyès? Misyon prensipal nou nan Haïti Wonderland se reekri naratif Ayiti sou entènèt la. Lè sa a, sèvi ak entènèt la pou fè Ayiti tounen sou tèt kat destinasyon touris la yon lòt fwa ankò. Se sa yo ki motive nou, oksijèn ke nou respire, yo se rezon ki fè nou leve nan maten ak goumen. Nou pa t chwazi chemen sa a paske nou konnen li pral fasil men nou chwazi li paske: 1. Se yon kòz nòb 2. Li nesesè ak 3. Li dwe fèt. Men fòk nou pran chemen sa a paske nou konnen ou menm ak chak ayisyen nan mond sa a, ki konnen laverite sou Ayiti fatige ak sa ou wè lè w tape Ayiti sou entènèt la, e an menm tan konprann ke yon bagay dwe chanje, e li dwe fèt pi vit posib. Nou konnen ou pare pou sa, e ansanm nou pral chanje naratif Ayiti sou entènèt la epi nou pral pote Ayiti tounen nan tèt kat destinasyon touris la. Sa a se yon apèl nan devwa pou ou, kèlkeswa domèn ou nan efò oswa kote ou ye nan mond sa a. Sa a se yon apèl pou rantre nan (http://haitiwonderland.com) pou premye wè pou tèt ou mouvman w ap rantre nan, answit kreye pwòp kont ou epi kòmanse kreye ak pataje. Ansanm nou pral reekri naratif Ayiti sou entènèt la. Mèsi paske w rantre nan kòz diy sa a. Ann envite mond lan dekouvri vrè figi Ayiti.

Petit-Goave, Ayiti: Dekripte 3èm weekend rara a!

Li pi evidan ke nan Petit-Goave espas medya yo absòbe nan rivalite ant Ratyèfè, trip chanpyon ak lambi gran lambi dlo, yon ansyen chanpyon. Wikenn ki sot pase a te yon lòt fwa ankò prèv irréfutable tansyon medya yo sou de gwoup rival sa yo. Avèk yon aparans ki sanble ak kanaval, klib fanatik premye a abiye ak yon chemiz blan, jip kout zoranj-jòn, kravat koulè wouj violèt, bòt nwa; lòt la abiye ak yon chapo tradisyonèl, jersey jòn, pantalon wouj, soulye tenis wouj oswa jòn. Maryaj koulè sa a ak gou kanaval se ekspresyon divèsite kiltirèl jan La Fontaine te di nan liv li istwa ak istwa kout "divèsite se deviz mwen." Fòmil sa a ka byen adapte ak rara a. Si se vre nan Léogane maryaj koulè sa a egziste depi lontan. Se pa mwens vre ke sa te fèt nan Petit-Goave paske nou te oblije tann gwo retou Ratyèfè an 2018 pou wè klib fanatik rara yo abiye yon fason diferan chak nouvo wikenn. Samdi pase a, plis pase yon moun te espere yon nouvo fas a fas ant Lambi gran dlo ak Ratyèfè paske dènye a te pran lank nan direksyon 2èm plenn lan ak dènye a, nan direksyon sant vil la. Mwens pase nan nenpòt lòt sikonstans, duel sa a nan tèt la te evidan Si pou kèk kòmantè se te yon opòtinite favorab pou Lambi pran revanj li sou rival li a konpare ak wikenn anvan an paske li te fè pwofil la byenke li te gen avantaj la. li te de kont youn (Lambi,chenn tamarin vs Ratyèfè). Gwo avantaj sa a pa t travay an favè yo paske èdtan ki te pase yo te travay kont yo, kòm prèv yo te al dòmi pandan ratyèfè te rete pou yo jwe pou pi piti 30 lòt tou. Etonan, men se pa etonan pandan reyinyon an ke mwens pase youn te tann lontan, nan Acul la ki pa lwen legliz Sen Jean-Baptiste, lambi te deside pa jwe ankò. Sepandan, daprè koutim ak kostim rara a lè gen de gwoup, moun ki sispann jwe an premye, montre feblès ak rann tèt. Kidonk, lòt moun ki opoze a pa bon ak bon moralite pa gen lòt chwa pou fè menm jan an. Sa rive pou ennyèm fwa fòmasyon gwo pouvwa a (lambi grand dlo) pa t kapab pran revanj sou rival li a. Pou anpil jounalis kiltirèl ki te prezan pou temwen evènman sa a pa t gen lang nan pòch yo pou bay enpresyon yo sou pèfòmans mons Ratyèfè. Sa a se pou Brignol, yon kòmantè kiltirèl ki te mande si Ratyèfè te gen dyab la nan kò l ’pou moun ki pi enkredilite yo te nan santi yo nan lajwa. Nan dimanch aswè mons animasyon sa a yon lòt fwa ankò kite mak li nan atizay la nan konesans li yo. Se sa ki esplike prèske inanimite nan mitan jounalis kiltirèl Petit-Goâve pou bay gwoup sa a premye plas pou pèfòmans li ak disiplin mizik li. Kidonk, pou wikenn sa a dapre sèk jounalis kiltirèl Petit-Goave ak apwobasyon anpil lòt kòmantè kiltirèl. Nou gen klasifikasyon sa a: 1er Ratyèfè 2yèm Grap Kenèp 3yèm Orgueil de la jeunesse

Ayiti: resorts bò lanmè

Ayiti, souvan rekonèt pou istwa rich li, kilti pwosede ki vibwan ak peyizaj montay, se tou beni ak yon litoral sansasyonèl liy ak plaj pitorèsk. Resort plaj ayisyen yo ofri yon eksperyans inik kote sab blan rankontre dlo kristal klè nan Lanmè Karayib la. Destinasyon plaj sa yo ap parèt kòm bèl pyè koute chè, pare pou vwayajè ki grangou pou solèy ak avanti dekouvri. Yon Istwa Rich ak Kiltirèl Estasyon Ayiti yo pa sèlman ofri peyizaj mayifik; yo tou antre nan istwa ak kilti rich. Vizitè yo ka eksplore sit istorik tankou Citadelle Laferrière, yon gwo fò ki te bati nan kòmansman 19yèm syèk la, oswa Palais Sans-Souci, yon ansyen rezidans wayal ki date depi nan epòk kolonyal la. Anplis de sa, mizik ayisyen, dans ak cuisine pote yon touche vivan ak kolore nan eksperyans lanmè a, bay vizitè yo yon insight natif natal nan kilti lokal yo. Plaj ki nan Syèl la Plaj Ayiti yo se kèk nan pi bèl nan Karayib la, ki ofri mil sab blan primitif entoure pa dlo turkwaz briyan. Destinasyon tankou Jacmel, Labadee ak Île-à-Vache ofri retrè trankil kote vizitè yo ka detann nan solèy twopikal la oswa apresye yon pakèt aktivite dlo, tankou plonje, navige ak bato. Kit ou ap chèche eksitasyon oswa trankilite, plaj Ayiti yo ofri yon bagay pou tout moun. Yon Ekotouris Emerging Ayiti ap vin tounen yon destinasyon popilè tou pou moun ki renmen ekotouris. Avèk divèsite biyolojik inik li yo ak peyizaj intact, peyi a ofri opòtinite inik pou obsèvasyon zwazo, randone nan forè ak dekouvri sit natirèl espektakilè tankou kaskad dlo Saut-d’Eau ak twou wòch. Vwayajè ki gen konsyans anviwònman an pral jwenn ann Ayiti yon balans pafè ant avanti ak konsèvasyon lanati. Resorts Ayiti yo ofri pi plis pase plaj espektakilè. Yo ofri imèsyon nan yon kilti vibran, istwa kaptivan ak lanati konsève. Lè yo chwazi vizite Ayiti, vwayajè yo gen opòtinite pou yo dekouvri yon bijou nan Karayib la, pandan y ap kontribye nan devlopman ekonomik ak byennèt peyi ekstraòdinè sa a.

Melchie Daëlle Dumornay, yon zetwal ayisyèn pami elit foutbòl mondyal la

Melchie Daëlle Dumornay se yon foutbolèz pwofesyonèl ayisyèn ki ap jwe nan premye divizyon chanpyona fanm franse a. Li fèt nan peyi Ayiti, nan yon vil mwayen ki rele Mirebalais, 17 out 2003. A sèlman 21 an, li vin tounen sèl pèsonalite ayisyèn – tout kategori ak tout sèks konfonn – ki jwenn nominasyon pami 30 kandida pou prestijye pri endividyèl Ballon d’Or ke magazin France Football bay chak ane. An reyalite, jèn fanm 21 an sa a jwenn plas li nan lis Ballon d’Or 2025 lan, kote li ansanm ak pi gwo non foutbòl mondyal la, apre yon sezon ekstraòdinè. Sou plan pèsonèl, li make 24 gòl epi li bay 10 pas ki fè gòl nan 31 match sèlman. Sou plan kolektif, li rive jwe demi-final Lig Chanpyon fanm Ewopeyen an (epi li menm te eli pi bon jwè sezon 2024-2025 la) epi li ranpòte chanpyona Lafrans ak ekip li a, Lyon.

Ayiti, espas rèv.

Ant rèv ak reyalite ayisyen an: Yon apèl pou inite ak aksyon Anpil gason te reve gwo pou Ayiti. Tousen Louvèti ak Jean Jacques Dessalines se egzanp. Malgre ke men envizib dechire, twal sosyal peyi a te toujou konsidere kòm pi gwo pwojè moun lèt yo te mete an mouvman. Jiska lè sa a, istwa peyi DAyiti rete e rete pou ayisyen espas ki pi apwopwiye pou rèv ak pwopoze libète total e total. Vrèmanvre, Tousen Louvèti te fè rèv amelyore anpil esklav yo. Desalin, bò kote l, te sakrifye tèt li pou endepandans zile nou an (Ayiti-Sen-Domeng). Apre liberasyon nou anba men franse yo, mesye lèt yo te oblije pran lòt chemen pou pwoteje diyite peyi a. Sitiyasyon sa a te montre yon lòt fòm revolisyon tankou powèt lekòl patriyotis la ak patizan tankou: Louis Joseph Janvier, Anténor Firmin, Demesvar Délorme ak Jenerasyon wonn ak Fernand Hibbert, Georges Sylvain tou lekòl endijèn ak Jean Price Mars, Jacques Stephen. Alexis, Roussan Camille elatriye... ki eksprime mekontantman yo nan vide lank. Lè w dekri oswa pentire sitiyasyon peyi a. Plizyè ane ki te premye vin ansent ak Lè sa a, te fèt lide nan bay peyi a souverènte li, pwòp bicolor li, lame li, elatriye li pa t ’fasil epi yo pa t’ kontinye konsa. Ayiti bezwen pou le moman moun rèv, gason ki renmen peyi yo, men ki pa richès peyi sa, moun ki renmen bonè peyi yo, men ki pa malè li yo, gason ki gen pwojè solid, men ki pa espesyalis nan masak yo sèlman enterese nan pòch yo, pito pou kontantman de-ton nou yo, mesye ki dwe goumen kont koripsyon, kont gaspiyaj, kont men envizib etranje yo, kont fòm sa a nan administrasyon piblik ki vize sèlman yon ti gwoup moun nan la. peyi nan detriman popilasyon an, fòm ensekirite sa a ke leta te planifye, sa yo rele boujwazi yo, pouvwa ekonomik ki soti aletranje tankou: Lafrans, USA, Kanada, Brezil. q~Ayiti an 1979 ak tout pouvwa. Yo di Maître Fevry te deklare: Rèv Ayiti pa ka sipòte, ni aksepte solisyon enpwovize ~q. Rèv ayisyen an dwe toujou yon efò ekip. Yon ekip gason ki gen konpetans, vizyon, bon volonte, refleksyon ak meditasyon. q~ Gason ki ka plase enterè pèsonèl yo ak enterè prive yo pase enterè piblik yo. Gason ki vle fè yon nouvo demaraj pou reyalize rèv Jean Jacques Dessalines ak sa Henri Christophe ki te vize ke ayisyen pa anvye okenn lòt peyi nan mond lan pou tout ayisyen ka kontan nan pwòp peyi yo , te chante pwofesè. Lesly Saint Roc Manigat.~q Ayiti cheri nou an, ki te yon fwa pèl Zantiy yo, pa prezan ankò jodi a. Pou sa nou mande tout Ayisyen: timoun, jèn, granmoun ak granmoun, se pou nou mete tèt nou ansanm bra nou, fòs nou, vwa nou ak tout sa nou te kapab fè pou libere peyi nou renmen anpil Ayiti Chérie. Ann chanje reyalite nou ansanm! Viv Ayiti, viv libète lemonn antye.

Sumfest: Yon festival ou pa dwe rate an Ayiti an ete

Si w ap chèche yon eksperyans mizik inoubliyab ete sa a, pa gade pi lwen pase Sumfest an Ayiti. Festival sa a ki enkoni reyini pi gwo non nan sèn mizik ayisyen an pou yon wikenn fou, tout nan yon kad idilik bò lanmè Se poutèt sa Sumfest se evènman ki pa dwe rate pou tout moun ki renmen mizik ak kilti ayisyen.

Génie en Herbe nan Saint-Marc, Ayiti: Yon Premye Edisyon Ki Make Lespri

Nan dat 17 mas 2024, vil Saint-Marc te vibre nan ritm premye edisyon Concours de Génie en Herbe, yon inisyativ inik plen pwomès pou kominote edikasyon lokal la. Evènman sa a, ki te òganize pa ekip dinamik Piqûre Intellectuelle, te rasanble pi bon etidyan nan rejyon an pou yon selebrasyon ekselans akademik ak lespri kamaradri.