Pap Jazz 2025, yon selebrasyon nan gwo kilti mizik ayisyen an

CAONABO, premye moun ki te defann Ayiti

Nou tout abitye ak pawòl chante sa a: "Caonabo fut mis en prison à Isabella et quelques mois plus tard embarqué pour l’Espagne, il disparut en mer avec le bateau qui le portait...". Men èske w konnen istwa CAONABO, premye ki te defann zile a?

10 depatman Ayiti yo

Ayiti, yon bijou ki nich nan kè Karayib la, se pou richès kiltirèl, natirèl ak istorik li. Nasyon vibran sa a divize an 10 depatman, chak ofri trezò inik pou dekouvri. Okòmansman fòme nan twa pwovens koloni Santo Domingo (Nò, Sid ak Lwès), depatman sa yo te evolye sou ane yo, sibdivize nan yon mozayik nan rejyon dinamik ak diferan. Jodi a, Ayiti òganize an 42 distri, 146 komin ak 575 seksyon kominal. Soudivizyon sa yo reflete yon divèsite jeyografik ak kiltirèl ki vo eksplore. Pare pou yon vwayaj kaptivan nan 10 depatman an Ayiti? Nou mennen ou nan yon eksplorasyon enteresan nan distri yo, vil yo ak vil ki fè yo moute. Kwoke nan la, avanti a kòmanse isit la!

Emeline Michel, nan konsè eksepsyonèl nan Miami

Pawas St Clément selebre swasanndizan sèvis bay Bondye ak kominote ayisyen an 23 novanm 2024 nan 2975 N. Andrews Ave., Wilton Manors, FL. Nan okazyon selebrasyon sa a, Emeline Michel pral nan yon konsè eksepsyonèl pou make evènman kiltirèl sa a. Nan meni pwogram sa a, komite a planifye pou òganize seyans evanjelizasyon, fòmasyon kontinye, nan domèn etik, moralite ak espirityalite. Evènman sa a pral mete aksan sou lafwa, rezon ak kilti tou pou rebati nan inite wayòm Bondye a isit sou tè a kote "Charite ini nou ak Bondye". Nan objektif pou elve kilti nan paroksism li, Achevèk Miami an pral gen plezi pou l rejwenn nou pou yon gwo selebrasyon ekaristik samdi 23 novanm 2024, apati 10 a.m. Ansanm, yo pral make dat mitik sa a grave nan memwa fidèl ak zanmi li yo. Aswè a pral òganize pa icon nan mizik ayisyen an, Emeline Michel, prezantasyon sot pase a nan peyizaj kiltirèl ayisyen an: "Nou akeyi chantè a pi popilè Emeline Michel. Li pral fè nou onè nan reviv moman pwisan ak inoubliyab. Ayiti Ak vwa melodiye, trè kaptivan ak chante powetik li yo, tout bèl souvni yo pral la tankou plaj nou yo, briz lejè maten nou yo ak vòl zwazo. kaprisyeuz" te ekri nòt la pou laprès. Diva 58-zan la kontinye etabli tèt li kòm youn nan vwa sengilye, kontajye mizik ayisyen an. Pandan ke li rete nan style li, li te kapab kreye linivè mizik li pandan karyè li ki te pèmèt li yo dwe onore nan endistri a pa fanatik sa yo. Emeline Michel ak tèks sensè li yo ak stil inik li te rive jwenn yon gwo odyans san renonse otantisite li. Avèk chante li yo ak vwa melodiye li, li te balanse plizyè jenerasyon. Pandan tout karyè mizik li, li gen yon repètwa anrichisman, anviwon trèz albòm nan kredi li, nou ka site kèk : Douvanjou ka leve (1987) ; Flanm(1989);Pa gen manti nan sa(1990); wonm ak flanm dife (1993); Tout tan mwen (1991); Emeline Michel, the very best (1994), Ban m pase (1996); Coedes ak nanm (2001); Rasin Kreyòl(2004); Rèn nan kè (2007); Quintessence ak anfen Gratitid (2015). Li gen tou anpil kolaborasyon ak lòt atis. Chanjman and Jan mwen (2020, and 2021) Emeline Michel, 40 ane eksperyans sou sèn, li pote tout Ayiti nan vwa li, nanm li ak kò li. Pandan ane florissante li yo nan siksè, li te kite mak li sou plizyè kontinan kote li te deja pèfòme (Antilles, Amerik, Ewòp, Azi). Sa te pèmèt li dekouvri plizyè kote, tankou: Carnegie Hall, nan Nasyonzini; Teatro Manzoni nan Milan; Sant Kravis nan Florid; Festival Entènasyonal Jazz (Ayiti). Apre sa, Ontario Luminato Festival la; Jazz Entènasyonal Monreyal; New Orleans Jazz Fest la; dis jou yo sou zile a. Prèt St Kléman, Rev. Patrick Charles, pwofite lanse yon envitasyon cho bay kominote a pou l vin selebre gwo jou sa a ki make swasanndiyèm anivèsè li e pou l amize yon lòt fwa ankò sou kilti ayisyen an.

Ayiti: Dekouvri maji kaskad Pichon nan Belle-Anse: Yon trezò natirèl pou eksplore

Sitiye nan kè sidès Ayiti, Pichon Waterfall parèt kòm yon bèl pyè koute chè natirèl, bay yon eksperyans mayifik pou vizitè k ap chèche avanti ak bote natirèl. Nich nan vejetasyon abondan nan rejyon Belle-Anse, kaskad majeste sa a sezi ak wotè enpoze li yo ak dlo kristal klè li yo ki kaskad desann wòch yo ak favè. Pichon kaskad la se pi plis pase jis yon mèvèy natirèl; li se yon kote ki antrape nan istwa ak lejand, kaptivan vizitè yo ak anbyans mistik li yo. Dapre tradisyon lokal yo, li ta yon kote rasanbleman pou kominote endijèn yo, temwaye richès kiltirèl rejyon an. Pou amater deyò ak vwayajè kap chèche avanti, Pichon Waterfall ofri yon myriad nan aktivite enteresan. Vwayaje panoramique nan forè ki antoure a mennen nan pwen de vi espektakilè nan kaskad dlo a, ki ofri opòtinite inoubliyab pou pran foto sansasyonèl. Anplis de sa, vwayajè yo ka rafrechi tèt yo nan dlo kristal klè nan kaskad dlo a, kite tèt yo dwe anvlope pa fraîcheur la revitalize nan lanati. Plis avantur yo ka menm riske naje nan pisin natirèl yo ki te fòme pa kaskad dlo a, kreye souvni ki dire lontan nan vizit yo nan Belle-Anse. Kòm yon destinasyon touris émergente, Pichon Waterfall ofri tou yon opòtinite inik pou fè eksperyans kilti lokal yo ak sipòte kominote ki antoure yo. Vizitè yo ka eksplore vilaj pitorèsk ki tou pre yo, dekouvri atizana lokal yo epi goute bon gou cuisine tradisyonèl ayisyen an. Kit ou se yon fanatik lanati, yon renmen avanti oswa tou senpleman nan rechèch nan trankilite ak bote, kaskad dlo Pichon nan Belle-Anse envite ou plonje tèt ou nan yon mond nan mèvèy natirèl ak dekouvèt inoubliyab. Vin dekouvri trezò kache sa a epi kite tèt ou sedui pa maji kaskad Pichon an, yon eksperyans inoubliyab nan kè Ayiti.

Konferans / Quatre Chemins Festival / 21yèm edisyon

Enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn yo nan Pòtoprens Si ekriven, aktè, dansè, powèt, pami lòt moun, te kontan nou ak pèfòmans yo, etidyan sikoloji nan Fakilte Syans Imen (FASCH), Lourdya Blaise te pale ak piblik la sou chòk. Estriktire sou tèm "Jèn ak chòk, analiz enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn k ap viv nan Pòtoprens ant 2010-2024", konferans sa a te bay yon echanj anrichisman. Pandan rankont sa a, Michaël Formilus te modere, Madam Blaise te montre kijan evènman ki te pase nan peyi a te lakòz ka chòk nan mitan Ayisyen. Dapre etidyan an, site Asosyasyon Sikolojik Ameriken an, nou pale de chòk kòm yon konsekans chòk. Lèt la eksplike pa lefèt ke nou santi nou menase, kit se moun nan kesyon an oswa moun yo renmen. Sepandan, li presize ke chòk kolektif rete depann de enpak evènman an genyen sou moun nan. Pou ilistre remak li yo, li mansyone tranblemanntè 12 janvye 2010 la, ki te konsidere kòm yon chòk kolektif, nan limit ke li toujou okipe lespri nou. Trajedi sa a fè nou sonje disparisyon moun nou renmen yo ak pèt menmen. Sa a se ka a nan yon chòk ki vin tounen yon chòk kolektif. Pou elèv la, li ta dwe mete aksan sou ke lè yon evènman rive, gen kèk moun ki twomatize ak lòt moun pa. Dapre misye, vyolans gang ame yo pa pèsevwa menm jan an, kenbe Madan Blaise. Gen moun ki kouri kite kay yo men ki pa twomatize. Vreman vre, gen kèk moun ki wè sitiyasyon twomatik kòm yon evènman tanporè, li di. Oratè a te pale tou sou chòk kolektif la ki, daprè li, enkyete lespri a, menm si nou pa fè eksperyans li ankò. Li manifeste tèt li sou plizyè fòm: mank de dòmi, sikoz laperèz, panse pèsistan, batman kè entans... Anjeneral, sentòm yo ki lye ak chòk mouri difisil. Lè sa a pèsiste, li vin estrès egi. Pou fè fas ak li, nou bezwen pale ak lòt moun. Si sitiyasyon an pèsiste, estrès egi transfòme nan yon faz estrès pòs-twomatik; nan ka sa a, ou ta dwe fè konfyans nan yon moun ou fè konfyans oswa ale wè yon espesyalis sante mantal, li konseye. Nan prezantasyon li a, Lourdya Bazile atire atansyon tou sou eta sikolojik timoun yo nan epòk sa yo. Dapre prezantatè a, timoun yo tou fè fas ak sitiyasyon kriz sa a, menm si yo pa pale ak paran yo sou sa. Otan ke granmoun, timoun tou planifye avni yo. Li te ensiste pou fè fas ak ane lekòl yo dezobeyi yo, yo vin reflechi ak enkyete. Yo fèmen. Timoun ki te byen klere anvan an ka vin vyolan epi li pa bon nan lekòl la. Paran yo rele pou yo koute epi konprann yo. Yon bon moman echanj, rich nan konsèy pratik. Piblik la te patisipe totalman. An vire, prezantatè a envite l pou l respire pi byen epi medite. “Nou ap viv nan yon peyi kote enkyetid yo melanje, nou dwe pran tan pou tèt nou, fè espò, byen manje, asire espas pou dòmi an pwòp epi pran tan pou tèt nou. Gen plis pase yon fason pou jwenn kalm,” sikològ la sonje. Gertrude Jean-Louis

Ayiti: Ministè Ekonomi ak Finans (MEF) Lanse Plan Relans ak Devlopman 2025-2030 la depi nan Gran Nò a

Ayiti lanse Plan Relans 2025-2030 li a depi nan Gran Nò a: ekonomi, sèvis sosyal ak enstitisyon, pou yon avni ki pi pwospè.