Jean-Jacques Dessalines: Nonm ki te defye esklavaj lan.
Jean-Jacques Dessalines se yon figi anblèm nan istwa lemonn modèn pou patisipasyon fwit li nan batay kont sistèm esklav la. Atravè devouman li ak kouraj li, li te enkòpore lespri endommabl tout yon pèp nwa depòte lafòs soti nan kontinan Afriken an, enplante pa menm mekanis vyolan sa a, nan Amerik pou soufri, men detèmine pou libere tèt yo anba opresyon nan fòje pwòp desten yo malgre tout bagay sa yo. risk ak difikilte. Tout lavi Desalin, tout vwayaj li pote mak yon lavi ki enskri nan batay pou libere moun li renmen yo. Detèminasyon inechèk li ak pasyon pou libète fè l ’yon senbòl vivan nan rezistans pou tout nasyon oprime sou tè a, plis pase de syèk apre lanmò li.
Nou mal asosye imaj Jean-Jacques Dessalines ak dezòd. Sèl objektif la se diskredite eritaj imans li devan je listwa. "Koupe tèt, boule Kay" se ekspresyon pi pito itilize pou rezon sa yo kont karaktè li, sou wout la, ekspreseman bliye kontèks istorik ki kache nan do "koupe tèt boule Kay" nan kesyon an, tou refize anrejistre apwòch sa a. istorik nan lojik yon pozisyon jis e vanyan, anfas yon sistèm esklavaj barbare, san moralite ak limanite.
Istwa fè konnen Desalin te fèt alantou 1758 nan Grande-Rivière-du-Nord, nan nò koloni fransè Sendomeng. Menm jan ak tout moun nwa nan epòk li a, yon lavi enstale nan mitan vyolans sistemik ki te bati kont kò l ’ak karakterize pa britalite ki pi ekstrèm sou kò li te remèt li nan nesans. Li te fèt nan yon kontèks favorab pou devlopman tout lavi moun.
Depi tou piti, Desalin te deja demontre yon lespri rebèl ak yon gwo degoutans pou enjistis esklavaj la. Yo di ke mèt li bat li pi plis pase lòt jèn esklav yo. Rebelyon li regilyèman manifeste tèt li atravè zak defi anvè sa yo rele mèt sa a, men tou atravè enkarnasyon yon swaf entans pou libète pou li ak moun li renmen yo atravè aksyon li yo.
Soti nan peryòd sa a nan lavi l, Desalin te aprann byen vit sou reyalite piman bouk esklavaj la, e konesans sa a te fondasyon angajman li nan liberasyon pèp ayisyen an.
Revolisyon ayisyen an, ki te kòmanse an 1791, te ofri Dessalines opòtinite pou l transfòme rayi l pou opresyon an nan aksyon konkrè. San ezite, li te rantre nan ranje konbatan pou libète yo epi byen vit distenge tèt li pa kouraj li ak kouraj li nan yerachi militè a ansanm ak Tousen Louvèti. Trè byen vit, li te kapab monte ran yo e li te vin youn nan prensipal lyetnan yo, jiskaske li te mete tèt li nan pozisyon sila a ki kapab pran plas li apre arestasyon li pou l kontinye batay ki t ap mennen nan viktwa final esklav yo. . nan Sen-Domeng kont lame Napoleon.
Mwens stratèj pase predesesè l ’nan tèt lame endijèn an, sètènman, men radikal li ak detèminasyon li pi lwen pase mezi sou chan batay yo te kapab enspire kamarad-an-zam li yo nan yon tan trè kout, ki mennen nan 1 janvye 1804 la. jou endepandans Ayiti.
Desalin, papa nasyon ayisyen an
Apre arestasyon ak depòtasyon Tousen Louvèti pa fransè yo an 1802, Desalin te reyisi nan tèt lame natif natal la nan yon fason natirèl. Sans pisan lidèchip li te pèmèt li reyalize inyon nwa ak milat kont esklav blan yo nan Sendomeng, kidonk ranfòse lame li a, ak ekspètiz milat yo (ki pi fò yo te resevwa fòmasyon an Frans), ansanm ak brut la. fòs ki reprezante pa mas esklav ki te fè gwo lame li a. Apwòch sa a, erezman, pral jwenn rekonpans pa yon viktwa san parèy, sa a nan yon lame ki te fòme ak esklav ki te vin viktwa, fè fas a pouvwa esklav la ki te Lafrans nan epòk la.
Kòm premye chèf leta Ayiti (premye nasyon nwa endepandan nan mond modèn lan e premye peyi nan Amerik ki te aboli esklavaj), Desalin te adopte tit anperè sou non Jacques I byen vit apre li te pran pòs kòm chèf. nan eta. Premyerman soti nan senbolis pi bon kalite, ak Lè sa a, ak objektif pou rekonèt tèt li kòm egal a nan Anperè a nan Lafrans.
Nan tèt jèn nasyon ayisyen an, li te fè efò pou rekonstwi peyi a te ravaje nan ane lagè pou endepandans la ak pou poze fondasyon yon sosyete lib e egalitè. An 1805 li tabli yon konstitisyon ki baze sou kouraj, diyite moun ak jistis. Li te etabli tou politik piblik ki te vize redistribiye tè pou pwoteje dwa ansyen esklav yo genyen aksè nan pi bon kondisyon lavi. An antye, nan anrejistre Ayiti kòm yon peyi sekirite kont tout fòm esklavaj, ak yon peyi akèy pou oprime yo atravè mond lan.
Pami lòt bagay, Tankou nenpòt ki bon papa, Desalin te angaje nan defans moun li yo. Fòtifikasyon teritwa nasyonal la pou anpeche potansyèl agresyon ansyen kolon rete youn nan pwojè prensipal yo ki montre nan ki pwen li te yon lidè vizyonè.
Malgre siksè li, rèy Desalin te make pa kout dire li, tansyon entèn yo ak konfli pouvwa. Style otoritè li nan gouvènans ak efò li pou santralize pouvwa a te fè l ’gen anpil lènmi pami elit ayisyen yo, ki enkli nan lame endijèn an. 17 oktòb 1806, Desalin te asasinen pa konspiratè, trayi pa kèk nan pi pwòch alye li yo.
Lanmò prematire li te transfòme l ’nan yon mati pou kòz libète ak endepandans Ayiti. Vizyon Desalin te genyen sou yon Ayiti lib e egalitè nan objektif pou enspire nasyon atravè lemond pa t mouri ak lanmò li, paske nan pati, Dessalines te kite egzanp lavi li kòm yon zouti enspirasyon pou desandan li yo. Anplis de sa, li merite yo dwe onore pou wòl trè desizif li nan batay kont sistèm nan wont absoli, sa yo ki nan esklavaj, ak pou kontribisyon esansyèl li nan kreyasyon an nan premye repiblik nwa nan mond lan.
Si se sèlman pou de gwo reyalizasyon sa yo, eritaj li dwe konnen epi andire non sèlman an Ayiti, men nan nenpòt kote ki pretann yo sou bò dwa moun, atravè lemond. Eksplwatasyon li yo dwe rezone kòm yon temwayaj sou pouvwa lespri imen an nan fè fas a opresyon.
Desalin, nonm ki te defye esklavaj la nan tout li, pral pou tout tan grave nan listwa kòm yon chanpyon nan diyite imen ak libète. Limanite ap toujou dwe l ’yon dèt rekonesans.
Excelente artículo, he disfrutado cada parte como si lo que leyera se convirtiera en una proyección en mi mente, muy buen trabajo.
05 Septanm 2024 | 01:28:41 AM
Granados Gabriel
Pardon mais vous oubliez de dire que c'est en août 1793 que l'esclavage avait été aboli par le commissaire Sonthonax, certes de manière opportuniste mais non sans un certain idéal d'égalité issu de la Révolution Française. Vous omettez également de spécifier que Dessalines, ainsi que Christophe avaient trahi Toussaint Louverture, occasionnant sa déportation et ce qui après la défaite de la France, leur offrait opportunément la possibilite de prendre le pouvoir de manière pour le moins autoritaire sur l'île délivrée des colons français.
02 Novanm 2024 | 07:53:49 PM
Hector perez
El genocidio de Del carnicero del caribe. Solo se comprara con Hitler , mato miles de personas por ser blancas y mulatas e incluso detenidos de guerra , secuestro cientos se niños y mujeres domicanas FUE UN PEDOFILO DEGENERADO QUE VIOLAVA NIÑOS
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Bote natirèl
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Eritaj
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Kilti
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
Excelente artículo, he disfrutado cada parte como si lo que leyera se convirtiera en una proyección en mi mente, muy buen trabajo.
05 Septanm 2024 | 01:28:41 AMPardon mais vous oubliez de dire que c'est en août 1793 que l'esclavage avait été aboli par le commissaire Sonthonax, certes de manière opportuniste mais non sans un certain idéal d'égalité issu de la Révolution Française. Vous omettez également de spécifier que Dessalines, ainsi que Christophe avaient trahi Toussaint Louverture, occasionnant sa déportation et ce qui après la défaite de la France, leur offrait opportunément la possibilite de prendre le pouvoir de manière pour le moins autoritaire sur l'île délivrée des colons français.
02 Novanm 2024 | 07:53:49 PMEl genocidio de Del carnicero del caribe. Solo se comprara con Hitler , mato miles de personas por ser blancas y mulatas e incluso detenidos de guerra , secuestro cientos se niños y mujeres domicanas FUE UN PEDOFILO DEGENERADO QUE VIOLAVA NIÑOS
25 Novanm 2024 | 12:45:16 PM