Repiblik Ayiti a, premye nasyon Nwa endepandan nan mond modèn nan, gen senbòl pwisan ki reflete idantite li, istwa li, ak lit li pou libète. Pami senbòl sa yo gen deviz nasyonal la: Libète Egalite Fratènite.
Li atik la an :
Dapre Atik 4 Konstitisyon Ayisyen an nan lane 1987, deviz nasyonal la klè: Libète Egalite Fratènite.
Twa mo sa yo pa sèlman slogan. Yo reprezante yon eritaj istorik pwofon, lye ak Revolisyon Fransèz la, men tou yon adaptasyon ak reyalite Ayiti, ki fèt nan Revolisyon 1804 la, ki te mete fen nan esklavaj ak kolonyalis.
1. Libète: Li raple lit esklav yo pou kase chenn yo epi pwoklame endepandans an 1804. Nan Ayiti, libète se pa yon konsèp abstrè, men yon dwa yo te genyen ak san ak diyite.
2. Egalite: Li eksprime dezi pou yon sosyete san yerachi rasyal oswa diskriminasyon sosyal. Tout sitwayen Ayisyen, san distenksyon, dwe egal devan lalwa.
3. Fratènite: Li senbolize inite ak solidarite ki nesesè pou konstwi yon nasyon solid fas a defi istorik ak kontanporen yo.
Deviz nasyonal la "Libète - Egalite - Fratènite" akonpaye lòt anblèm ofisyèl yo:
Drapo Ayisyen an: ble ak wouj, ki senbolize inite pèp la.
Emblem Repiblik la: yon pye palmis ki gen chapo libète a sou tèt li, antoure ak kanon ak zam, ki pote lejand "Inite se Fòs."
Senbòl sa yo konbine raple detèminasyon Ayiti pou l rete lib, souveren, ak ini.
Nan yon kontèks mondyal ki make pa inegalite ak kriz sosyal, deviz Ayisyen an rete enpòtan jodi a. Li enspire non sèlman sitwayen Ayisyen yo, men tou tout moun k ap goumen pou jistis, diyite ak egalite atravè lemond.
Lè yo repete epi viv deviz sa a, chak jenerasyon kontribye pou pèpetre lespri 1804 la: yon pèp ki kanpe dwat, fyè, epi ki gen rezistans.
Facebook : https://www.facebook.com/haitiwonderland
Youtube : https://www.youtube.com/@haitiwonderland
Instagram : https://www.instagram.com/haitiwonderland/
Twitter : https://twitter.com/haitiwonderland
Linkedin : https://www.linkedin.com/in/haitiwonderland/
Yon lane apre lage album yo “TRAVÈSE”, gwoup Nanm Vodou kontinye trase chemen mizik li ak pasyon ak otantisite. Avèk bonjan sipò Enstiti Fransè an Ayiti, Nanm Vodou te prezante konsè “Yon lane pou Travèse” jedi 18 jiyè 2024 la, pou make kòmansman fèt ete yo. Fanatik mizik ak kilti ayisyen yo te fè eksperyans yon sware kaptivan, kote ritm tanbou yo ak chant sakre yo te fè yon rezon ak entansite espirityèl.
Soupe joumou, ke yo rele tou soup giraumon, se pi plis pase yon plat pou Ayisyen. Li enkòpore lespri libète ak rezistans, selebre endepandans Ayiti chak 1ye janvye. Plat inik sa a, ki fèt ak giraumon, yon kalbas twopikal, legim fre ak vyann, li te ye pou gou rich li yo ak rasin istorik. Dekouvri resèt tradisyonèl pou soup joumou ak istwa li, ansanm ak etap pou prepare l lakay ou.
Abòne ak bilten nou an pou w rete enfòme de tout aktivite nou yo ak aktyalite sou Ayiti.
18 me se yon dat senbolik ann Ayiti, selebrasyon Jounen Drapo ak Inivèsite a. Jounen sa a komemore kreyasyon drapo ayisyen an epi mete aksan sou enpòtans edikasyon ak inivèsite nan peyi a. Istwa ak siyifikasyon jounen sa a byen anrasinen nan idantite nasyonal ayisyen an.
Sant Miz Ayiti a, an patenarya ak Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl (MENFP), ansanm ak plizyè lòt enstitisyon nasyonal ak entènasyonal, lanse ofisyèlman 4yèm edisyon Konkou Nasyonal Disètasyon li an. Inisyativ anyèl sa a, ki gen pou objektif ankouraje jèn yo pou yo panse yon fason kritik epi pou yo vin sitwayen, konsantre ane sa a sou yon sijè aktyèl: "Dwa a edikasyon an Ayiti." Atravè edisyon sa a, Sant Miz la vle ankouraje refleksyon angaje nan mitan elèv Ayisyen yo, ki kapab kesyone reyalite sistèm edikasyon nasyonal la. Pou sa, yo te revele sèt sijè disètasyon chwazi ak anpil atansyon, chak youn abòde yon aspè esansyèl oswa kontwovèsyal sou dwa a edikasyon nan kontèks Ayisyen aktyèl la.
Drapo ayisyen an se pi plis pase yon senp senbòl nasyonal: li se yon temwayaj vivan nan batay pou endepandans ak idantite Ayiti. Li fèt nan mitan yon revolisyon kont kolonizasyon franse, li pote nan li valè libète, kouraj ak inite ki karakterize nasyon ayisyen an. Ann plonje nan istwa kaptivan drapo icon sa a.
Ayiti, pèl Zantiy yo, se yon zile Karayib ak yon istwa rich ak konplèks. Sepandan, estati espesyal li kòm premye nasyon nwa gratis nan mond lan ba li yon plas inik nan annal listwa yo. Ti zile sa a te sèn nan yon revolisyon ekstraòdinè ki te lakòz endepandans, konsa make kòmansman yon nouvo epòk pou kominote nwa a ak abolisyon esklavaj la. Ann fouye nan istwa kaptivan nesans premye repiblik nwa a, Ayiti. b~Epòk kolonyal la ak esklavaj~b Istwa Ayiti a remonte ak arive Ewopeyen yo nan 15yèm syèk la, lè Christopher Columbus te dekouvri zile a. Kolon Ewopeyen yo, sitou panyòl ak franse, te entwodui esklavaj pou eksplwate resous zile a, tankou sik, kafe ak koton. Popilasyon endijèn Ameriken endijèn yo te dezime, sa ki te prepare wout la pou enpòtasyon masiv esklav Afriken yo. b~Revolisyon ayisyen an~b Nan dat 14 out 1791, esklav ayisyen leve kont moun k ap opresè yo, sa ki te pwovoke Revolisyon ayisyen an. Sou lidèchip figi emblématiques tankou Toussaint Louverture, Jean-Jacques Dessalines ak Henri Christophe, esklav ensije yo te enflije defèt lame Ewopeyen yo, demontre yon rezistans feròs ak yon demand dezespere pou libète. b~Deklarasyon Endepandans lan ak kreyasyon Repiblik Ayiti~b 1ye janvye 1804, Ayiti te pwoklame endepandans li, li te vin tounen premye nasyon nwa gratis nan mond lan. Deklarasyon istorik sa a senbolize fen esklavaj la ak triyonf volonte yon pèp ki deside viv lib. Repiblik Ayiti te fèt nan lit ak san, revandike otonomi li an fas ak pouvwa kolonyal yo. b~Defi apre endepandans~b Sepandan, endepandans pa t vle di fen defi pou Ayiti. Peyi a te oblije fè fas a presyon ekstèn, reparasyon Lafrans te enpoze an echanj pou rekonesans endepandans li, osi byen ke ajitasyon entèn yo. Malgre obstak sa yo, Ayiti te fè efò pou konstwi yon nasyon lib e souveren. Istwa Ayiti a se istwa yon nasyon ki te simonte defi inonbrabl pou parèt kòm yon pyonye libète pou popilasyon nwa a. Revolisyon ayisyen an rete yon egzanp inik nan rezistans, kouraj ak detèminasyon, e Ayiti kontinye pote flanbo endepandans la nan mond kontanporen an. Eritaj ti zile Karayib sa a toujou rete jodi a, li raple mond lan libète se yon dwa inivèsèl ki ka genyen menm nan sikonstans ki pi difisil yo.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
