Anvan Kristòf Kolon te rive an 1492, Ayiti te deja abite pa yon pèp ki te gen yon relasyon pwofon ak tè a ak lanati: Tainos yo. Premye abitan sa yo kite yon eritaj kiltirèl ak espirityèl ki kontinye enfliyanse idantite ayisyen an. Ann chèche konnen kiyès Tainos yo ye, fason yo viv, ak sa yo pote nan listwa Ayiti.
Ayiti, yon ti peyi Karayib la, se yon destinasyon ki toujou twò souvan enkoni pou piblik la an jeneral. Sepandan, peyi sa a chaje ak trezò natirèl, istorik ak kiltirèl ki merite dekouvri. Soti nan plaj selès li yo nan eritaj istorik enpresyonan li yo, ki gen ladan cuisine ekskiz li yo, Ayiti ofri yon eksperyans inik ki pa pral manke sipriz ak anrichi moun ki chwazi vizite li.
Ayiti se ti peyi sa a nan Karayib la kote prèske tout istwa li fèt ak gwo atwositè ak yon gwo aksyon plis pase fabule, ke yon gwoup gason te dwe akonpli pou pwòp siviv yo. Peyi a te fèt nan kè yon istwa rezistans, avèk enpòtans gwo e san parèy nan kèk aspè, ki ka rakonte ak fyète bay rès mond lan. Istwa Ayiti kapab reveye nan nenpòt moun, gwo santiman kont nenpòt fòm enjistis, avèk pouvwa pou enspire revolt moun ki pi fèb kont nenpòt tandans kriminèl enjistis. Nan sans sa a, li ta bon pou konsidere Ayiti kòm yon gwo peyi, si nou konsidere richès istwa li. Si peyi a pase nan kèk moman difisil nan kèk pati nan tan lontan li epi li gen yon prezan ki gen tach nwa sou kèk nan seksyon li yo, li rete malgre tout bagay peyi Toussaint Louverture, Jean-Jacques Dessalines, Henri Christophe ak Alexandre Pétion (pè panamerikalis). Epi sitou, yon peyi ki gen yon istwa rich, kapab rivalize ak pi rich istwa nan mond lan.
Kote ideyal la pou vakans, lin de myèl, randone, vizit vizite ak plis ankò. Zile paradi sa a, ki sitiye nan sid Ayiti, toupre Île-à-Vache, ofri yon anviwònman pitorèsk ki fè li yon destinasyon chwa. Yon ti kout wòch soti nan Île à Vache, yon zile 128 km² benyen nan dlo kristal klè nan Lanmè Karayib la, Île des Amoureux se yon bèl bijou yo eksplore an Ayiti. Jis 5.50 mil naval soti nan vil la kotyè nan Okay, zile sa a fasil pou jwenn. Vwayajè yo ka rive nan vil Okay la nan machin oswa patisipe pou vòl charter ki rive nan ayewopò rejyonal la. Soti nan pò Les Cayes, yon kout bato vwayaj 20 minit pral mennen ou nan destinasyon mayifik sa a. Istwa kaptivan Île à Vache ajoute yon dimansyon siplemantè nan eksperyans ou. Yon fwa yon refij pou pirat ak boukane, zile sa a te surnome "Treasure Island". Jodi a, li kontinye charme vizitè yo ak anbyans natif natal li yo, plaj primitif ak dlo kristal klè. Kit ou ap chèche pou detant plaj, avanti anba dlo, yon escaped amoure, yon avanti ekzotik oswa dekouvèt kiltirèl, Lovers’ Island gen tout bagay. Plonje nan dlo klè yo eksplore resif koray kolore, vwayaje nan vejetasyon Fertile, oswa tranpe nan atmosfè a trè aktif nan mache lokal yo. Pou koup kap chèche romans, pa gen anyen tankou yon promenade solèy kouche sou plaj la, ki te swiv pa yon dine chandèl anba zetwal yo. Lovers’ Island se pi plis pase jis yon destinasyon vakans, li se yon vrè refij lapè kote avanti ak detant rankontre. Si ou se yon renmen detant oswa yon avanturyé nan kè, zile sa a pral sedui ou ak cham natif natal li yo ak peyizaj mayifik. Anbake nan yon escaped inoubliyab epi dekouvri tout sa Ayiti gen pou ofri nan paradi zile sa a.
Dimanch 6 avril 2025, Karibe Convention Center nan Juvénat tounen yon veritab tanp kiltirèl pou fèmen 18yèm edisyon Festival Entènasyonal Jazz Pòtoprens (PAPJAZZ). Ane sa a, festival la te dewoule sou tèm "PAP JAZZ it UP", e se te nan twa sit ki sitiye prensipalman nan komin Pétion-Ville ke festival sa a te dewoule antyèman. Yon referans fèt nan Kwartye Latin, nan Sant Kiltirèl Ayiti-Brezil ak nan Otèl Karibe. Akòz sitiyasyon ki pa twò bon nan sant vil Pòtoprens nan dènye tan yo, yo te oblije abandone sit Enstiti Franse a. Sepandan, nou ka toutafè kalifye 18yèm edisyon Pap Jazz sa a kòm yon siksè. Se vre, festival sa a ki deja tounen yon evènman enpòtan nan ane ayisyen an, te make ane sa a sitou pa gwo rezilyans ak tenasite òganizatè yo ki te kapab adapte yo ak ritm peyi a pou yo ka satisfè festivalye fidèl yo. Malgre kontèks difisil la, festivalye sa yo pa t kite okenn opòtinite pou yo sove soti nan lavi difisil yo gras a mizik. Li enpòtan tou pou sonje ke 18yèm edisyon Pap Jazz la te reyalize apre de fwa li te repoze, nan kòmansman ane sa a, kote dènye a menm te fèt nan mwa mas paske de ensekirite. Se konsa, li apwopriye pou nou kalifye reyalizasyon moniman Foundation Haïti Jazz ak patnè yo kòm yon eksploatasyon eksepsyonèl, paske yo pa t dekouraje e yo te montre yon tenasite eksepsyonèl, pandan y ap adapte yo pou ofri Pòtoprens ak anviwònman li yo moman sa a nan devlopman, malgre doulè gwo vil la, atravè mizik. Yon pwogram ki sou nivo Ane sa a, òganizatè Pap Jazz yo te mete anpil aksan sou sa ke festival la dwe eksepsyonèl. Lè yo konsidere sitiyasyon difisil peyi a ap travèse depi kèk tan, Joelle Widmaier, direktè atistik festival la, te mete aksan sou depi nan konferans pou laprès ke yo te konsyan de sitiyasyon sa a. Se poutèt sa ane sa a, anplis atelye ak pèfòmans atis yo, te gen inisyativ tankou "Jazz pour Timoun" (Jazz pou timoun), "Jazz pour les enfants déplacés à cause de la violence dans les camps" (Jazz pou timoun deplase akòz vyolans nan kan), oswa "Mur de l’engagement" (Miray Angajman). Dènye inisyativ la te gen pou objektif ankouraje festivalye yo pran angajman pou byennèt peyi a atravè yon mesaj ekri ke yo ta pataje pita sou rezo sosyal.
Rendez-vous Christ (R.V.C) se yon rezo legliz ak enstitisyon kretyen ki rasanble anba lidèchip Reveyan Pastè, Dr. Julio Volcy. Rezo a konpoze de kanpis ki nan Delmas 75, Caseau, Jérémie ak Kap Ayisyen. RVC sipòte legliz sa yo ak lòt enstitisyon charitab kretyen pou ranfòse misyon li nan popilasyon ayisyen an. Rendez-vous Christ ap prepare pou selebre 9èm anivèsè li le 23 mas pwochen. Okazyon sa a, legliz la gen plan pou ale vizite prizonye yo, pataje bon nouvèl Levanjil la avèk yo, manje ansanm avèk yo, epi ofri lòt kado.
Mizik te toujou yon pati esansyèl nan kilti ayisyen an, e pami anpil estil ki soti nan zile Karayib sa a, Compas okipe yon plas espesyal. Se yon stil mizik ki pote avèk li istwa, divèsite kiltirèl ak enèji vibran Ayiti. b~Orijin ak Evolisyon~b Compas Haïtien, ke yo rele tou Konpa, gen yon gwo rasin nan tradisyon mizik ayisyen ak Afriken yo. Devlopman li te enfliyanse pa estil tankou merengue dominiken, salsa Kiben, djaz e menm rock. Fizyon estil sa a te lakòz yon son diferan ki reprezante richès kiltirèl ak divèsite Ayiti. Bousòl ayisyen an te evolye pandan plizyè dizèn ane yo, soti nan yon stil ki pi tradisyonèl pou ale nan fòm ki pi modèn ak sofistike. Atis iconik tankou Nemours Jean-Baptiste ak Tabou Combo te ede fòme genre a epi pouse l sou sèn mizik entènasyonal la. b~Karakteristik konpa a~b Le Compas Haïtien karakterize pa ritm entoksikan li yo ak aranjman konplèks li yo. Enstriman tradisyonèl tankou gita, saksofòn, tanbou, ak nan kou, bas, jwe yon wòl enpòtan nan kreye mizik sa a Hatian. Lirik yo, souvan chante an kreyòl ayisyen, adrese divès tèm, soti nan lanmou ak lajwa rive nan pwoblèm sosyal ak politik. Dans se yon eleman inséparabl nan konpa ayisyen an. Ritm yo irézistibl ankouraje dansè yo balanse nan mizik la. Mouvman dans tradisyonèl yo, tankou "Kompa Direk" ak "Kompa Love," reflete ekspresyon lajwa ak sensualite ki karakterize genre mizik sa a. b~Global Enfliyans~b Pandan ane yo, konpa ayisyen yo te depase fwontyè peyi DAyiti pou konkeri etap entènasyonal yo. Atis ayisyen yo te ede popilarize jan an atravè lemond, yo te pote avèk yo chalè ak vitalite kilti ayisyen an. Festival mizik ki dedye a Compas atire fanatik atravè mond lan, bay yon eksperyans Immersion nan mizik sa a Hatian. Bousòl ayisyen an se pi plis pase yon jan mizik; li se yon estanda pou kilti ayisyen an, yon glas ki reflete istwa, divèsite ak rezistans pèp ayisyen an. Dekouvri konpa ayisyen an vle di plonje nan yon mond ki gen ritm kaptivan, dans pasyone ak istwa kaptivan, pandan y ap selebre eritaj mizik inik Ayiti. Kit ou se yon moun ki renmen mizik mondyal oswa tou senpleman kirye pou nouvo eksperyans, Compas Haïtien se yon envitasyon pou yon vwayaj son inoubliyab.
Si w ap chèche yon eksperyans mizik inoubliyab ete sa a, pa gade pi lwen pase Sumfest an Ayiti. Festival sa a ki enkoni reyini pi gwo non nan sèn mizik ayisyen an pou yon wikenn fou, tout nan yon kad idilik bò lanmè Se poutèt sa Sumfest se evènman ki pa dwe rate pou tout moun ki renmen mizik ak kilti ayisyen.
Nan yon mond domine pa gran konpayi dijital yo (Facebook, TikTok, Instagram, ak lòt moun), Toupatou kanpe kòm yon limyè espwa ak inovasyon lokal. Devlope pa ekip dinamik RTH a, sou lidèchip Jean Mary Revolus, aktyèl manadjè Otèl Manoir Adriana a, Toupatou kanpe kòm youn nan premye rezo sosyal Ayisyen yo, ki fèt pa Ayisyen yo epi pou Ayisyen yo.
Dimanch 16 jen 2024, vil istorik Okap te sèn nan yon evènman ekstraòdinè: Yon gala nan kè vil la, yon sware mòd ak yon parad klere tou kaptive atansyon moun nan lokalite ak vizitè yo, ki make yon inoubliyab. moman nan kalandriye kiltirèl ak mòd rejyon an.
Dans le cadre du programme de promotion des droits et de l’épanouissement de l’enfant "Timoun se moun" piloté par l’organisation Action Communautaire de Transformation et d’Intégration Formelle (ACTIF), Kay Jèn Yo organise, du 18 au 24 août 2025 (9h am - 1h pm), "Espas Lajwa", un camp d’été qui cible trente (30) enfants de 7 à 15 ans. Une grande panoplie d’activités éducatives, créatives et ludiques sont programmées pour le plus grand bien des enfants. Ils auront droit à des ateliers de : peinture, crochet, macramé, langue des signes, théãtre, lecture, échec, etc. Dans un contexte aussi traumatogène où la violence est monnaie courante, de telles initiaves sont d’une importance capitale. " Les enfants ne sont pas imperméables au stress et autres pathologies que peut provoquer la situation morbide qui sévit dans le pays actuellement", souligne Blondy Wolf Leblanc (Gabynho) DG a.i de ACTIF. "Espace Lajwa se veut donc, un refuge, un lieu où les enfants peuvent s’exprimer en toute sécurité, un espace sécurisant où ils peuvent exprimer leurs émotions à travers plusieurs médiums", précise-t-il. Plus loin, l’animateur socioculturel encourage d’autres structures à travers le pays à prendre des initiatives de ce genre au bénéfice de la santé mentale des enfants. Espas Lajwa est quasiment gratuit. Un frais de participation de 150 gourdes est requis pour la semaine. Quid Kay Jèn Yo Issu du projet "Pran Swen Tèt ou", Kay Jèn Yo est un projet de l’organisation ACTIF supporté par La Perfection École de Haute Couture visant à combattre la violence par l’engagement communautaire à travers des programmes de formation professionnelle et artistique. Situé au numéro 18, imp. Thoby, rue Desdunes, Mahotière 79, Kay Jèn Yo est ouvert du lundi au dimanche (9h am - 6h pm). Sebastien Jean Michel
" Ayiti Liv" yon plaffòm entènèt ki dedye sèlman pou pwomosyon literati ayisyen. Li pral fonksyonèl a pati de 1 Me 2025, epi li pral gen anviwon 300 gwo travay literè ayisyen, ekri pa plis pase 70 otè. Aksè gratis nèt ap bay piblik la pandan faz lansman an. Jean Venel Casseus, youn nan inisyatè platfòm nan, eksplike ke inisyativ sa a te fèt pou ranpli yon vid enpòtan, e pwojè sa a ap pote pa li menm ansanm ak yon ekip pasyone sou literati ayisyen.
Nich sou kòt nòdès Ayiti, ant mòn vèt yo ak dlo azure nan Oseyan Atlantik la, se yon ti vil ki gen cham nye: Fort Liberté. Gèm istorik ak kiltirèl sa a plen istwa kaptivan, peyizaj pitorèsk ak richès kiltirèl ki kaptive vizitè atravè mond lan. Yon Eritaj Istorik Fò Libète dwe non li a ansyen fò ki bay sou vil la, yon vestij nan epòk kolonyal franse a. Bati nan 18tyèm syèk la pou pwoteje rejyon an kont envazyon etranje, fò sa a ofri sansasyonèl opinyon panoramique nan zòn ki antoure a, temwaye enpòtans estratejik li nan moman an. Jodi a, li sèvi kòm yon gwo atraksyon touris, ki ofri vizitè yo yon apèsi enpresyonan sou istwa ajite Ayiti. Kilti ak Tradisyon Richès kiltirèl Fort Liberté reflete nan tradisyon vibran li yo, mizik kaptivan ak atizana lokal yo. Rezidan vil la yo renome pou Ospitalite cho yo ak fyète nan eritaj yo. Vizitè yo ka plonje tèt yo nan kilti lokal la lè yo fè eksperyans natif natal cuisine kreyòl, gade pèfòmans dans tradisyonèl yo, oswa eksplore mache trè aktif kote yo ka jwenn yon varyete atizana fè a lamen, tankou skultur bwa ak penti vivan. Bote natirèl Anviwònman Fort Liberté yo plen ak trezò natirèl mayifik. Plaj sab blan yo ki aliyen ak pye palmis ofri yon anviwònman idilik yo detann ak tranpe solèy twopikal la. Amater deyò ap jwenn tou sa yo ap chèche nan mòn ki antoure yo, kote yo ka vwayaje nan lanati Fertile epi dekouvri kaskad dlo kache ak panorama mayifik. Fort Liberté, ak melanj kaptivan li nan istwa, kilti ak lanati, se yon destinasyon dwe vizite pou moun ki vle fè eksperyans vre sans nan Ayiti. Kit ou eksplore rès istorik yo, plonje tèt ou nan lavi chak jou moun nan lokalite yo oswa sezi nan bote natirèl nan zòn ki antoure a, ti vil sa a ofri yon eksperyans anrichisan ak memorab pou tout moun ki gen chans vizite li.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
