Ayiti, ki rich nan divèsite biyolojik ak peyizaj natirèl, se lakay yo nan forè ki demontre bote ak enpòtans ekolojik zile a. Pami yo, youn kanpe deyò kòm pi gwo ak pi anblèm nan peyi a. Se konsa, ki sa ki forè sa a? Dekouvri non li, karakteristik li yo ak enpòtans li pou anviwònman ayisyen an.
Li atik la an :
Pi gwo forè ann Ayiti rele Forêt des Pins. Sitiye nan sid-lès peyi a, li pwolonje sou depatman Lwès ak Sid-Lès. Forè sa a, yon pati nan ranje mòn Selle a, se yon zòn natirèl inik, pi popilè pou vas vast li yo nan Pine Karayib la ak peyizaj espektakilè.
Pine Forest a sitiye nan yon altitid varye ant 1,700 ak 2,400 mèt. Elevasyon sa a ba li yon klima pi fre ak imid pase rès peyi a, kreye yon abita ideyal pou yon gran varyete flora ak fon. Pine Karayib, yon espès anblèm nan rejyon an, domine peyizaj la.
Forè sa a jwe yon wòl enpòtan nan ekosistèm Ayiti:
- Rezèvwa divèsite biyolojik: Pine Forest la se lakay yo gen espès plant ak bèt inik, kèk ladan yo endemik nan zile Ispanyola.
- Pwoteksyon resous dlo: Li se yon sous prensipal pou pran dlo lapli, manje rivyè ak dlo anba tè nan rejyon ki antoure yo.
- Regilasyon klima: Gras a pye bwa li yo, forè a ede estabilize klima lokal la epi redwi ewozyon tè a, yon pwoblèm komen ann Ayiti.
Malgre enpòtans li, Forest Pine fè fas a plizyè menas:
- Debwazman: koupe pye bwa ilegal, souvan pou pwodui chabon oswa pou agrikilti, diminye sipèfisi li chak ane.
- Chanjman nan klima: Varyasyon nan tanperati ak presipitasyon afekte sante ekosistèm frajil sa a.
- Mank jesyon dirab: Inisyativ pou pwoteje forè a egziste, men yo pafwa lite pou satisfè bezwen lokal ak anviwònman an.
Forest Pine a se pi plis pase jis yon zòn rakbwa. Se yon senbòl richès natirèl Ayiti ak yon poto pou kominote ki depann sou li. Efò yo ap fèt, atravè rebwazman ak pwojè konsyantizasyon, pou prezève trezò ekolojik sa a pou jenerasyon kap vini yo.
Pou rayisab lanati, Pine Forest la se yon destinasyon enkoni. Ou ka jwenn li nan vil Furcy oswa Kenscoff, ki sitiye tou pre Pòtoprens. Li ofri santye randone, panorami mayifik ak imèsyon nan trankilite nan lanati.
Forêt des Pins, pi gwo forè ann Ayiti, se yon kote ki gen valè ekolojik ak kiltirèl enestimab. Sepandan, prezèvasyon li depann sou aksyon konkrè pou limite debwazman ak ankouraje devlopman dirab. Kit atravè divèsite biyolojik li yo, sèvis ekolojik li yo oswa bote natirèl li yo, Forêt des Pins se yon sous fyète ayisyen ki merite tout atansyon nou ak efò konsèvasyon nou yo.
Facebook : https://www.facebook.com/haitiwonderland
Youtube : https://www.youtube.com/@haitiwonderland
Instagram : https://www.instagram.com/haitiwonderland/
Twitter : https://twitter.com/haitiwonderland
Linkedin : https://www.linkedin.com/in/haitiwonderland/
Apre “Non vyolans”, tèm edisyon anvan an, “Mwen li, mwen grandi” se tèm kote 18yèm edisyon Wikenn Powetik la pral dewoule, ki te pwograme pou 31 janvye 2025 nan Kafou. Kòm yon envite espesyal, edisyon sa a pral akeyi Jean-Rony Charles, otè Pitié, yon ti istwa ki, nan pwofondè li, enterese nan kondisyon imen an, an patikilye nan sitiyasyon lavi yo prekari ke anpil moun fè fas chak jou. . Egzibisyon, atelye, pèfòmans ak lavant siyati yo se pami divès aktivite nan pwogram nan pou 18th edisyon sa a. Wikenn nan Pwezi se pa sèlman yon aktivite detann, men se yon espas reyèl pou angajman, ki ofri aktivite ki gen yon enpak dirèk sou kominote Kafou a. Evènman ki gen yon nati sosyal, kiltirèl, atistik, literè, elatriye, konstitye kè li epi kontribye nan anrichi lavi lokal.
Abòne ak bilten nou an pou w rete enfòme de tout aktivite nou yo ak aktyalite sou Ayiti.
Ayiti, pyèr kache nan Karayib la, ofri yon foul moun nan plaj nan syèl la ki sedui ak bote natirèl yo ak trankilite. Byen lwen wout touris ki gen anpil moun, plaj sa yo ofri yon escaped idilik pou moun k ap chèche yon vrè refij lapè. Men yon ti koutje sou pi bèl plaj Ayiti yo, yo chak inik nan fason pa yo.
Depi kèk tan, enjenyè Certil Rémy te anonse avèk antouzyasm lage nouvo jwèt li a, kounye a yo te rele ofisyèlman "Kanbiz Toupatou". Detay sou jwèt enteresan sa a disponib kounye a sou sit entènèt ofisyèl Katkat Games: https://www.katkatgame.com/. Lè w plonje nan jwèt sa a, w ap antre nan yon vwayaj kiltirèl ak gastronomik atravè trezò Karayib la, sitou sa ki ann Ayiti. Eksplore kilti rich la, plonje tèt ou nan yon mond nan plezi natif natal gastronomik epi dekouvri asyèt tradisyonèl ak bon gou nan chak rejyon. Avanti sa a pwomèt yo dwe ekstraòdinè, ofri yon imèsyon san parèy nan trezò yo nan Ayiti. Soti nan Les Anglais rive nan La Tortue, chak vil travèse pral ofri pwòp defi gastronomik li yo, osi byen ke posiblite pou debloke souvni inik. Kolekte yo tout pou déblotché nouvo destinasyon epi kontinye avanti kaptivan sa a. Nan "Kanbiz Toupatou", w ap gen opòtinite tou pou w viv yon eksperyans touris inik nan kolekte kat souvni ki reprezante zansèt yo ak sit pi popilè ann Ayiti. Chak kat jeyografik pral pote ou pi pre metriz gastronomik epi pèmèt ou déblotché nouvo komin ekskiz. Likino ak Amarah pral de karaktè prensipal nan jwèt la, epi w ap oblije chwazi youn nan yo kòm yon gid pou avanti sa a gastronomik atravè diferan etap yo nan cuisine ayisyen an. Avèk plis pase 167 nivo enteresan pou déblotché, jwèt sa a ofri yon gwo defi pou vin yon mèt nan kilti ayisyen an. Kolekte souvni, pèfeksyone konpetans gastronomik ou epi pataje kreyasyon ou yo ak mond lan! Ou ka envite zanmi w tou pou yo rantre nan ou nan avanti gastronomik sa a, echanje souvni ak pataje konsèy. Prepare pou yon eksperyans eksepsyonèl nan lari trè aktif ak kilti vibran an Ayiti. Malgre ke jwèt la poko te lanse, ou ka deja rezève plas ou lè w ajoute adrès imel ou sou sit entènèt ofisyèl Katkat Games la. Ou pral pami premye moun ki enfòme lè li disponib pou telechaje. Pa rate opòtinite sa a pou w dekouvri Ayiti atravè "Kanbiz Toupatou", nouvo jwèt enteresan Certil Rémy ak ekip Katkat Games la. Avèk sit istorik li yo, atraksyon touris, cuisine bon gou, plaj ki nan syèl la ak kilti vibran, Ayiti ap tann ou pou yon avanti inoubliyab nan bijou sa a nan Zantiy yo.
Pot’iwa Pizza, yon konpayi ayisyen ki renome pou pitza li yo ak gou natif natal ayisyen, kontinye elaji anprint entènasyonal li ak ouvèti iminan nan senkyèm restoran li a, ki sitiye nan Brooklyn, New York. Nouvo ouvèti sa a make yon etap enpòtan nan kwasans Pot’iwa Pizza epi li montre siksè li pa nye depi lè li te kreye.
Ragou "pig’s trotter" se yon plat anblèm nan gastronomi ayisyen an, apresye pou richès gou li yo ak teksti k ap fonn li. Bouyon sa a fèt ak tòt kochon ak anpil atansyon netwaye, marinated ak epis santi bon lokal tankou lay, chili, tim ak dan, apresa tou dousman braize jiskaske sansib ak yon sòs krèm. Legim tankou kawòt ak pòmdetè yo souvan ajoute, osi byen ke yon sòs tomat pikant ki amelyore plat la. Akonpaye pa diri blan, diri kolan oswa menm peze bannann, bouyon trotte kochon se yon vrè eksplozyon nan gou ki pote fanmi yo ansanm alantou yon repa jenere ak konvivial.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
