Pi gwo vale ann Ayiti rele Latibonit. Nich nan kè peyi a, fon sa a se yon vrè richès natirèl ak ekonomik pou nasyon an. Gras a tè fètil li yo, enpòtans li nan pwodiksyon agrikòl ak wòl li nan istwa ak kilti ayisyen an, Fon Latibonit la se yon kote ki anblèm nan plizyè sans. Nan atik sa a, nou pral eksplore karakteristik ki fè vale sa a yon trezò nasyonal.
Li atik la an :
Fon Latibonit sitiye nan depatman ki pote non l, Latibonit, nan nòdwès Ayiti. Li pwolonje sou plizyè kilomèt epi li travèse pa Rivyè Latibonit, rivyè ki pi long nan peyi a.
Tè ki nan fon sa a se pami ki pi fètil nan peyi Dayiti, ki favorize agrikilti florissante. Dinamism agrikòl sa a fè vale Latibonit la youn nan zòn riral ki pi enpòtan pou ekonomi ayisyen an, sitou grasa kiltivasyon entansif diri, yon machandiz esansyèl pou popilasyon an.
Souvan yo rele vale Latibonit la kòm "greri diri" nan peyi a. Li pwodui anviwon 80% diri ayisyen konsome, sa ki fè l tounen yon rejyon estratejik pou sekirite alimantè. Anplis de diri, lòt rekòt tankou mayi, legim ak fwi yo grandi la, ranfòse otonomi manje peyi a.
Pwodiksyon agrikòl sa a baze lajman sou sistèm irigasyon rivyè Latibonit ak baraj Péligre ki bay. Malgre avantaj sa yo, rejyon an fè fas a defi tankou ewozyon tè ak inondasyon souvan, ki mande entèvansyon pou asire dirab tè agrikòl.
Fon Latibonit la se yon temwen enpòtan tou nan istwa Ayiti. Pandan Revolisyon ayisyen an, rejyon sa a te jwe yon wòl estratejik nan lit pou endepandans la. Anpil batay te fèt nan ak alantou fon an, ki jodi a kay rès istorik lye nan peryòd enpòtan sa a.
Kilti lokal la tou reflete enpòtans rejyon sa a. Moun ki rete nan vale Latibonit yo selebre tradisyon yo atravè festival, mizik ak dans ki mete aksan sou koneksyon yo ak tè a ak dlo. Gastronomie rejyon an, rich ak bon gou, se yon lòt temwayaj sou eritaj li.
- Zòn: Fon an kouvri yon zòn vas nan apeprè 4,000 km², fè li youn nan pi gwo rejyon agrikòl nan peyi a.
- Pwodiksyon diri: Anviwon 80% diri ayisyen soti nan rejyon sa a.
- Popilasyon: Plis pase 1.5 milyon moun ap viv nan rejyon sa a, lajman depann sou agrikilti pou mwayen poul viv.
- Klima: Fon an benefisye de yon klima twopikal, ideyal pou grandi diri ak lòt pwodwi agrikòl.
Menm jan ak nenpòt rejyon agrikòl enpòtan, fon Latibonit dwe fè fas ak defi anviwonmantal. Debwazman nan mòn ki antoure yo lakòz ewozyon tè a, ki menase fètilite tè a. Anplis de sa, pratik agrikòl ki pa dirab ak chanjman nan klima poze risk pou avni pwodiksyon agrikòl la.
Inisyativ lokal ak entènasyonal yo ap travay pou rezoud pwoblèm sa yo, sitou atravè pwogram rebwazman, pwomosyon agroforestri ak ranfòsman enfrastrikti irigasyon yo.
Fon Latibonit pa sèlman yon kote pou pwodiksyon agrikòl; li se yon senbòl richès natirèl ak kiltirèl Ayiti. Li enkòpore detèminasyon ak kreyativite yon pèp ki pwofite plis nan anviwònman yo pou nouri nasyon an ak prezève eritaj li.
Si ou te vizite fon an oswa konnen nenpòt lòt reyalite kaptivan sou li, tanpri pataje yo nan kòmantè yo!
Facebook : https://www.facebook.com/haitiwonderland
Youtube : https://www.youtube.com/@haitiwonderland
Instagram : https://www.instagram.com/haitiwonderland/
Twitter : https://twitter.com/haitiwonderland
Linkedin : https://www.linkedin.com/in/haitiwonderland/
Ayiti, yon repiblik endepandan depi 1804, se yon peyi ki sitiye nan Karayib la, jisteman nan Gòlf Meksik la. Okipe pati lès yon zile ke li pataje ak Repiblik Dominikèn, li pwolonje sou yon zòn 27,750 kilomèt kare. Pi popilè pou klima twopikal li yo ak atraksyon touris tankou Labadie, Cocoyer Beach, Sitadèl la ak Palè Sans Souci, peyi a atire vizitè ki soti nan tout mond lan. Peyizaj divès li yo gen ladan tèren montay enpresyonan kòm byen ke plenn kotyè ki jwe yon wòl enpòtan nan ekonomi li yo. Pami atraksyon natirèl li yo se majestic Massif de la Selle ak zòn lapèch andedan tankou Lake Azuei. Malgre richès natirèl li, Ayiti fè fas ak gwo defi ekonomik, tankou debwazman ak degradasyon tè, ki anpeche devlopman dirab li.
Diri kole ak pwa, anblèm cuisine ayisyen an, te fèk rekonèt pa prestijye magazin gastronomik Taste Atlas kòm youn nan pi bon plat ki baze sou pwa nan mond lan. Distenksyon sa a mete aksan sou youn nan plat ki pi renmen an Ayiti, kote diri ak pwa konbine pou bay yon eksperyans gastronomik rich ak rekonfòtan.
Abòne ak bilten nou an pou w rete enfòme de tout aktivite nou yo ak aktyalite sou Ayiti.
Viv nan pwoz ak pwezi se yon evènman atistik ak kiltirèl òganizasyon kiltirèl Salon de Livre de Port-au-Prince (OCSLPAP) ki te òganize nan objektif pou rasanble jèn atis ki soti nan kapital ayisyen an pou montre yo bay yon gwo odyans. Edisyon sa a pral dewoule samdi 27 jiyè 2024 nan sant kiltirèl pyépoudré, ki chita nan nimewo 332 sou Route de Bourne. Ane sa a òganizatè yo anonse misyon yo se rasanble talan ki soti nan divès kategori atistik, toujou nan objektif pou ede yo vin abitye youn ak lòt, epi ede kreye yon lyen solid ant yo ak piblik ayisyen an. Kategori òganizatè yo vize pou dezyèm edisyon sa a se jèn powèt, slammers, komedyen, rapè, dansè, chantè, pent, ak ekriven ki deja pibliye omwen yon travay. Viv nan pwoz ak pwezi pral yon opòtinite tou pou ankouraje jenès ayisyen reflechi. Premye pati nan evènman an pral konsakre nan yon diskisyon sou yon tèks ekriven ayisyen an pi popilè Louis Philippe Dalembert, ki gen tit The Other Face of the Sea po imigran an. Se yon liv ki pale aklè ak reyalite pèp ayisyen an jodi a. Yo te deja anonse premye pati sa a ap modere pa jounalis ak kritik literè Carl Pierrecq ki travay pou ekriven ti istwa a, e Pierre Marie, yon jèn etidyan sosyoloji nan Fakilte Syans Imen (FASCH) ap bay modération. . Apre yon premye edisyon ki gen anpil siksè ki te dewoule nan mwa me 2023 nan lokal bibliyotèk minisipal Delmas, òganizatè k ap viv nan pwoz ak pwezi yo di yo detèmine e yo te fè pwomès pou ane sa a pou yo delivre bay piblik la pòto. -princien, yon evènman kiltirèl nan echèl eksepsyonèl pou dezyèm pwomnad la. Yon lòt fwa ankò, sa a pral opòtinite pafè pou selebre gwo richès kilti ayisyen an atravè ògàn jèn talan nou yo. Etandone kontèks difisil, ki manifeste nan sitiyasyon ensekirite prèske chak jou ki domine depi kèk tan, nan yon bon pati nan Pòtoprens, anons evènman sa a vini kòm yon nouvo souf oksijèn, gaye nan tout poumon yo. nan vil la. Se yon lòt opòtinite ankò pou nou raple atravè fèt atistik sa a menm nan moman gwo twoub, atizay ap rete yon limyè endispansab, paske menm nan moman kriz, lèt la ak atis la (chanèl difizyon li) ap tounen refij, sous nan. rekonfò ak apeze pou tout nanm moun.
Byenvini ann Ayiti, pèl Zantiy yo, kote istwa rich ak kilti pwosede ki vibwan melanje ak bèlte natirèl mayifik. Nich nan Karayib la, peyi sa a plen trezò pou dekouvri, ki ofri yon eksperyans natif natal pou vwayajè ki anvi pou nouvo sansasyon.
Pwodiksyon sèl ann Ayiti se yon konesans zansèt ki jwe yon wòl esansyèl nan ekonomi zòn kotyè yo. Rejyon ki pi rekonèt pou pwodiksyon sèl yo se Salines de Petite-Rivière de l’Artibonite, kòt Île de la Gonâve, Salines de Port-au-Prince, osi byen ke kèk pati nan Nò ak Sid -Lès. Pwosesis sa a, ki depann de jeyografi natirèl ak resous maritim peyi a, kontinye ap sipòte kominote lokal yo pandan l ap bay yon pwodui esansyèl nan ekonomi ayisyen an.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
