Dedikas 3.0: Nouvo siy solèy leve nan Pòtoprens

Seremoni Bois-Caïman: Orijin Revolisyon Ayisyen an ak Senbòl Rezistans

Nan fen 18tyèm syèk la, Saint-Domengue (kounye a Ayiti) se te yon koloni fransè pwospere, ki te pwodwi anpil nan sik ak kafe nan mond lan grasa travay fòse esklav Afriken yo. Richès sa a te baze sou yon sistèm plantasyon brital, kote esklav yo te andire kondisyon lavi iniman. Tansyon sosyal yo te wo, agrave pa inegalite rasyal ak represyon vyolan sou esklav kolon yo. Fè fas ak opresyon sa a, esklav pa janm sispann reziste. Maron yo, esklav chape yo, te mennen atak kont plantasyon yo epi kenbe sant rezistans nan mòn yo. Revolisyon fransè 1789 la, avèk ideyal libète, egalite ak fratènite, te fè yon rezon tou pami esklav Sendomeng yo, ki te reveye aspirasyon pou emansipasyon.

Ayiti : Le Colombier, gadò sekrè Belle-Anse

Nan kè a nan dlo azure nan lanmè Karayib la, kanpe majestueux Colombier a, yon mas wòch enpoze ki defye tan ak eleman yo. Sitiye sou kòt pitorèsk Belle-Anse nan sidès Ayiti, Colombier a se plis pase yon fòmasyon jewolojik; li se yon senbòl bote natirèl ak eritaj kiltirèl rejyon an. Domine orizon maren an ak silwèt enpoze li yo, Colombier a kouvri nan mistè ak lejand pase de jenerasyon an jenerasyon. Dapre istwa lokal yo, wòch sa a te fòme pa bondye lanmè yo tèt yo, temwaye nan pasaj yo nan dlo sa yo kristal klè. Yon lejand ki ajoute yon aura nan pasyon nan kote sa a ki deja mayifik. Men, pi lwen pase aparans mitik li yo, Colombier a ofri tou yon eksperyans vizyèl mayifik. Vizitè ki antre nan mèvèy natirèl sa a jwenn rekonpans ak panorami mayifik: falèz apik k ap plonje nan dlo turkwaz, ans izole ki kouvri ak sab an lò, ak abondan flora maren ki anime maren an. Le Colombier se tou yon refij pou divèsite biyolojik remakab. Dlo li yo se lakay yo nan yon foul moun nan espès maren, soti nan pwason kolore nan koray espektakilè ak tòti lanmè majestueux. Plonje ak plonje amater ap jwenn yon paradi konsève la, kote lanati ap gouvènen sipwèm ak chak imèsyon se yon eksplorasyon kaptivan. Kòm yon plas touris, Le Colombier ofri yon escaped inoubliyab pou vwayajè kap chèche avanti ak dekouvèt natif natal. Kamyon bato soti nan Belle-Anse pèmèt vizitè yo vin pi pre ak pèsonèl ak mèvèy natirèl sa a, kontanple fòm espektakilè li yo epi kite tèt yo dwe kaptive pa bote kaptivan li yo. An brèf, Colombier a enkòpore kintesans bote natirèl Ayiti, yon trezò kache nan kè lanmè Karayib la. Ant peyizaj mayifik li yo, eritaj kiltirèl li rich nan lejand ak divèsite biyolojik eksepsyonèl li yo, bijou maritim sa a konplètman merite repitasyon li kòm yon destinasyon touris esansyèl. Vin dekouvri Colombier a epi kite tèt ou pran pa majik kote eksepsyonèl sa a.

Melchie Daëlle Dumornay: pepit ayisyen nan kandida pou tit pi bon jwè CONCACAF

Ayiti, yon peyi ki souvan asosye ak defi sosyo-ekonomik li yo, tou gen yon richès enkwayab nan talan ak potansyèl nan divès domèn, tankou espò. Youn nan pi bèl bèl pyè koute chè nan trezò sa a se Melchie Dumornay, yon jèn jwè foutbòl ki te fèk vote pi bon jwè CONCACAF. Tit prestijye sa a mete aksan sou non sèlman kapasite eksepsyonèl li yo, men tou, gwo potansyèl Ayiti genyen pou enpresyone mond lan.

Konferans / Quatre Chemins Festival / 21yèm edisyon

Enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn yo nan Pòtoprens Si ekriven, aktè, dansè, powèt, pami lòt moun, te kontan nou ak pèfòmans yo, etidyan sikoloji nan Fakilte Syans Imen (FASCH), Lourdya Blaise te pale ak piblik la sou chòk. Estriktire sou tèm "Jèn ak chòk, analiz enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn k ap viv nan Pòtoprens ant 2010-2024", konferans sa a te bay yon echanj anrichisman. Pandan rankont sa a, Michaël Formilus te modere, Madam Blaise te montre kijan evènman ki te pase nan peyi a te lakòz ka chòk nan mitan Ayisyen. Dapre etidyan an, site Asosyasyon Sikolojik Ameriken an, nou pale de chòk kòm yon konsekans chòk. Lèt la eksplike pa lefèt ke nou santi nou menase, kit se moun nan kesyon an oswa moun yo renmen. Sepandan, li presize ke chòk kolektif rete depann de enpak evènman an genyen sou moun nan. Pou ilistre remak li yo, li mansyone tranblemanntè 12 janvye 2010 la, ki te konsidere kòm yon chòk kolektif, nan limit ke li toujou okipe lespri nou. Trajedi sa a fè nou sonje disparisyon moun nou renmen yo ak pèt menmen. Sa a se ka a nan yon chòk ki vin tounen yon chòk kolektif. Pou elèv la, li ta dwe mete aksan sou ke lè yon evènman rive, gen kèk moun ki twomatize ak lòt moun pa. Dapre misye, vyolans gang ame yo pa pèsevwa menm jan an, kenbe Madan Blaise. Gen moun ki kouri kite kay yo men ki pa twomatize. Vreman vre, gen kèk moun ki wè sitiyasyon twomatik kòm yon evènman tanporè, li di. Oratè a te pale tou sou chòk kolektif la ki, daprè li, enkyete lespri a, menm si nou pa fè eksperyans li ankò. Li manifeste tèt li sou plizyè fòm: mank de dòmi, sikoz laperèz, panse pèsistan, batman kè entans... Anjeneral, sentòm yo ki lye ak chòk mouri difisil. Lè sa a pèsiste, li vin estrès egi. Pou fè fas ak li, nou bezwen pale ak lòt moun. Si sitiyasyon an pèsiste, estrès egi transfòme nan yon faz estrès pòs-twomatik; nan ka sa a, ou ta dwe fè konfyans nan yon moun ou fè konfyans oswa ale wè yon espesyalis sante mantal, li konseye. Nan prezantasyon li a, Lourdya Bazile atire atansyon tou sou eta sikolojik timoun yo nan epòk sa yo. Dapre prezantatè a, timoun yo tou fè fas ak sitiyasyon kriz sa a, menm si yo pa pale ak paran yo sou sa. Otan ke granmoun, timoun tou planifye avni yo. Li te ensiste pou fè fas ak ane lekòl yo dezobeyi yo, yo vin reflechi ak enkyete. Yo fèmen. Timoun ki te byen klere anvan an ka vin vyolan epi li pa bon nan lekòl la. Paran yo rele pou yo koute epi konprann yo. Yon bon moman echanj, rich nan konsèy pratik. Piblik la te patisipe totalman. An vire, prezantatè a envite l pou l respire pi byen epi medite. “Nou ap viv nan yon peyi kote enkyetid yo melanje, nou dwe pran tan pou tèt nou, fè espò, byen manje, asire espas pou dòmi an pwòp epi pran tan pou tèt nou. Gen plis pase yon fason pou jwenn kalm,” sikològ la sonje. Gertrude Jean-Louis

Cuisine ayisyen: 5 ide bon gou pou bwat manje midi pitit ou yo

Èske w se yon paran? Èske pitit ou deja ale lekòl? Pa di anyen, mwen konnen! Chak maten, se menm kesyon an: "Kisa mwen ta dwe mete nan bwat manje midi li jodi a?" » Ou vle li bon, ekilibre e pi wo pase pitit ou a renmen sa li manje. Men 5 ide senp ak bon gou pou trete pitit ou nan lekòl la.

Lis prezidan Ayiti jiska 2024

Depi lendepandans li an 1804, Ayiti fè eksperyans yon seri prezidan ki chak make istwa peyi a nan diferan fason. Atik sa a prezante yon lis prezidan Ayiti yo, mete aksan sou background yo ak enpak yo sou nasyon an. Retwospektiv sa a ofri yon apèsi sou defi politik, ekonomik ak sosyal ke Ayiti te fè fas pandan plizyè deseni yo.