Nouvèl / Moise Francois / Gade Atik ki fenk pibliye yo

Le Saut Mathurine: Yon trezò ki kache nan Sid Ayiti

Sitiye nan metwopòl sid Ayiti, nan komin Camp Perrin, toupre vil Okay, Saut Mathurine se youn nan pi gwo ak enpresyonan kaskad dlo ann Ayiti. sit natirèl sa a se yon trezò vre pou rayisab lanati, avanturyé ak ​​touris nan rechèch nan bote natif natal. Si se rejyon sid peyi DAyiti li te ye pou anpil plaj kaka kleren li yo anba pwa solèy Zantiy yo, anpil twou wòch li yo, fò tout kalite ak lòt sit istorik enpòtan. Pami tout gwo richès natirèl sa a, gen vil ki kanpe deyò pou bò eksepsyonèl yo. Epi ki pa kite moun ki vle vizite yo endiferan. So Mathurine a se jisteman youn nan yo. Saut Mathurine a kanpe deyò pou wotè enpresyonan li yo ak koule pwisan, kreye yon spektak mayifik natirèl. Kaskad dlo a, ki koule ak fòs nan yon pisin, se ki fòme ak dlo klè, turkwaz, pandan y ap bay yon anviwònman idilik ak lapè pou moun ki benyen la. Nan lòt mo, vizitè yo ka pwofite anviwònman mayifik sa a pou yo detann, piknik oswa naje nan dlo fre ak dinamize Mathurine Falls.

Montréal selebre 100 an néyèswa wa Coupé Cloué ak Reine Celia Cruz

Kolektif Légendaires, ki baze nan Montréal, anonse selebrasyon ak komemorasyon 100 an néyèswa Coupé Cloué ak Celia Cruz, ki fèt respektivman 16 me pou Coupé Cloué ak 21 oktòb pou Celia Cruz. Jès sa a, ki byen merite, pou de gwo figi sa yo nan mizik Karayib la, se yon demonstrasyon sou mak yo kite nan mond lan apre yo te pase sou latè sa a. Lè nou sonje kontribisyon yo nan mond mizikal la ak bèl simbolis yo reprezante nan vwa yo pou peyi yo chak, komemorasyon sa a se yon opòtinite pou selebre idantite yo ansanm ak mizik yo. Evènman prensipal yo pwograme nan kad komemorasyon sa a ap dewoule respektivman 28 fevriye, 10 me ak 18 oktòb. Evènman 28 fevriye a nan Kay Ayiti ki nan #3245, avni Émile-Journault ap make lansman fèt sa yo pou onore tou de atis yo. Genyen tou yon Gala 10 me an onè wa Coupé ak 18 oktòb an onè Reine Cubaine.

Sandra Dessalines, kreye pou temwaye libète li

Sandra Dessalines se yon pent, eskilpè ak atis plastik ayisyèn ki aprann pou kont li. Li fèt nan Pòtoprens, men li grandi nan komin Kafou. Jodi a, li se yon anbasadè ki bay kilti ayisyen yon nouvo lavi atravè atizay li toupatou nan mond lan, espesyalman an Frans kote li ap viv depi plis pase yon deseni. Yon chemen onorab Sandra Dessalines te fè etid kòm yon enjenyè agronòm nan Inivèsite Quisqueya nan Pòtoprens, epi li kontinye etid li nan INSA nan Toulouse, Lafrans. Antre ofisyèl li nan mond lan atizay sòti apre tranbleman de tè devastatè ki frape peyi li Ayiti 12 janvye 2010. Evènman sa a pouse li vin atis, sa ki mennen li jwenn nivo li ye jodi a. Nan tèm rekonesans, Sandra Dessalines pa bezwen fè plis renome, stil orijinal li, ki enspire pa peyi natal li Ayiti, ap vin pi popilè devan òganizatè gwo evènman atizay nan Pari. Nan mwa oktòb 2024, li menm te resevwa pri piblik nan Lmh Concept Evènman Atizay ak Design pou 10 ane egzistans yo nan Pari. Pri sa a montre orijinalite travay li ak kapasite li pou touche kè moun atravè kreyasyon li.

Fwa Liv Pòtoprens: Triyonf liv nan kapital ayisyen an

Dezyèm edisyon Fwa Liv Pòtoprens la pwograme vandredi 13 desanm 2024 la nan lokal Enstiti Fransè an Ayiti, soti 9è nan maten pou rive 3è nan apremidi. “Politik, diktati ak literati an Ayiti” se tèm yo chwazi pou dezyèm edisyon sa a. "Nou te chwazi tèm sa a akòz otè ansyen yo ki ta dwe avèk nou pou edisyon sa a. Tèm sa yo trè prezan atravè travay yo,” Emmanuel Pacorme, koòdonatè jeneral òganizasyon ki dèyè emisyon an, te di nou. Vreman vre, gwo festival literè sa a, ki se sitou nan avantaj jèn otè yo, pral rejwi an prezans twa nan pi gwo ekriven ayisyen kontanporen, referans yo fè ak imòtèl yo Marc Exavier, Évelyne Trouillot ak Dédé Dorcely.

Dedikas 3.0: Nouvo siy solèy leve nan Pòtoprens

Dedikas se yon inisyativ jèn slamer ayisyen an, Jean Wood Jude, pi byen konnen kòm Powèt Silans la. Sa a se yon evènman kiltirèl ki mete aksan sou pwezi ak mizik nan kè Pòtoprens. Evènman an vize bay jèn atis yo yon espas ekspresyon, sitou sa yo k ap travay nan sèn slam ayisyen an. Dedikas gentan fèt 2 fwa, epi yon twazyèm edisyon prevwa pou samdi 22 desanm 2024 la, nan lokal Soho, ki chita nan Delmas 41, nimewo 16, apati 2h30 pou rive 7h00. Nouvo edisyon sa a se yon kontinyasyon de premye yo, ki te fèt respektivman 8 oktòb ak 20 desanm 2023.

Melchie Daëlle Dumornay, yon zetwal ayisyèn pami elit foutbòl mondyal la

Melchie Daëlle Dumornay se yon foutbolèz pwofesyonèl ayisyèn ki ap jwe nan premye divizyon chanpyona fanm franse a. Li fèt nan peyi Ayiti, nan yon vil mwayen ki rele Mirebalais, 17 out 2003. A sèlman 21 an, li vin tounen sèl pèsonalite ayisyèn – tout kategori ak tout sèks konfonn – ki jwenn nominasyon pami 30 kandida pou prestijye pri endividyèl Ballon d’Or ke magazin France Football bay chak ane. An reyalite, jèn fanm 21 an sa a jwenn plas li nan lis Ballon d’Or 2025 lan, kote li ansanm ak pi gwo non foutbòl mondyal la, apre yon sezon ekstraòdinè. Sou plan pèsonèl, li make 24 gòl epi li bay 10 pas ki fè gòl nan 31 match sèlman. Sou plan kolektif, li rive jwe demi-final Lig Chanpyon fanm Ewopeyen an (epi li menm te eli pi bon jwè sezon 2024-2025 la) epi li ranpòte chanpyona Lafrans ak ekip li a, Lyon.

Edikanèt, yon inisyativ dijital an favè lang kreyòl ayisyen

Edikanèt se yon òganizasyon ki angaje nan edikasyon an lang kreyòl ayisyen sou entènèt. Li te fonde an 2019 nan Lise Toussaint Louverture. Òganizasyon an ap travay pou mete lang kreyòl la an valè, bay li rekonesans epi ankouraje itilizasyon li nan tout espas edikatif, sosyal ak enstitisyonèl peyi a. Se twa jèn militan ki angaje pou koz sa a ki mete l sou pye: Luc Cadet FIGARO, Alan Joe JEAN, ak Marcus JUSMA. Depi kòmansman, Edikanèt te fikse tèt li kòm misyon prensipal pou ankouraje ansèyman an kreyòl nan tout zòn peyi a; ekri materyèl pedagojik an kreyòl; konbat diskriminasyon lengwistik kont moun ki pale kreyòl; epi fè kreyòl tounen yon lang enstriksyon, kilti ak prestij. Inisyativ sa a soti nan yon konsyans sou jan lang kreyòl la toujou mete sou kote nan sosyete ayisyen an. Dènye gwo aksyon yo te fè se te yon konkou jeni ki te fèt pandan mwa jiyè 2025, sou konesans jeneral: listwa Ayiti, jeografi, kilti ayisyen, matematik, grama kreyòl, ak lòt matyè ki gen rapò ak aprantisaj an kreyòl. Roobens D. Victor te ranpòte premye pri sou 113 patisipan.

Lèt pou Otè Mwen Pi Renmen an: Yon Inisyativ CSimon Publishing ak Salon Liv Port-au-Prince

Konkou "Lèt pou Otè Mwen Pi Renmen an" se yon inisyativ ansanm CSmon Publishing, yon kay pibliye ki baze nan Virginia, Etazini, ak Salon Liv Port-au-Prince. Konkou a vize kreye yon platfòm kote jèn moun ki pasyone ak literati ka pataje afeksyon yo ak admirasyon yo pou otè ki make lavi yo atravè yon lèt dedye yo. Lèt sa a ka ekri an kreyòl ayisyen oswa an franse pa nenpòt jèn ki gen laj ant 18 ak 30 an k ap viv an Ayiti. Otè lèt la ka ayisyen oswa etranje, menm soti nan epòk Mwayennaj la. Konkou a te kòmanse nan dat 27 janvye, dat limit enskripsyon an, epi li ap kontinye jiska 15 avril, dat laremiz prim yo. Premye pri yo se 75,000 goud pou gayan an, 50,000 goud pou dezyèm plas la, ak 25,000 goud pou twazyèm plas la. Prim sa yo ap remèt pandan evènman an "Viv nan Proz ak Pwezi," òganize chak ane pa Salon Liv Port-au-Prince, ki pral fèt an 2025 nan Enstiti Frans Ayiti.

Csimon Publishing fè yon nouvo pa pou jèn otè Ayisyen yo

Lajwa a, Csimon Publishing, ki dirije pa Dr. Cherlin Simon, ap anonse ak anpil eksitasyon kreyasyon yon filyal Csimon Publishing ann Ayiti. An reyalite, yon ekip jesyon, ki vize pou ranfòse apwòch li anvè jèn otè Ayisyen yo, te mete sou pye pa konpayi manman an, ki nan eta Virginia, Etazini. Objektif inisyativ sa a se pou sipòte pi byen otè li yo, espesyalman jèn yo, epi ofri yo asistans serye pou ankouraje kreyativite yo epi ede yo devlope. Komite a la pou pi byen kowòdone aksyon kay piblikasyon an pou benefis yo. Sa a aliman ak vizyon Csimon Publishing nan patisipe aktivman nan leve kilti literè Ayisyen sou yon echèl mondyal, pandan y ap mete talan Ayisyen an avan epi kreye yon pon ant Ayiti ak rès mond lan ki konstitye kilti mondyal la. Li enpòtan pou sonje ke pami plis pase 150 liv ke Csimon deja pibliye, pifò se travay otè Ayisyen k ap viv an Ayiti.