Nouvèl / Teyat / Gade Atik ki fenk pibliye yo

Ayiti, yon paradi twopikal nan kè Karayib la

Ayiti, yon zile Karayib kaptivan, se yon paradi twopikal souvan enkoni vwayajè yo. Ant plaj sab blan, peyizaj montay, kilti vibran ak istwa kaptivan, gem zile sa a ofri yon eksperyans inik ak inoubliyab. Si w ap chèche yon destinasyon natif natal, lwen wout bat yo, Ayiti se kote ki pafè pou yon avanti plen dekouvèt. Men poukisa Ayiti merite plas li pami pi bèl kote pou eksplore.

Ayiti: Jakmèl vibre nan son djaz: yon pèfòmans memorab nan renesans acoustic la nan Alliance Française

Sware 17 fevriye 2024 la ap rete grave nan memwa moun ki renmen mizik nan Jakmèl, Ayiti, gras ak yon espektakilè ki te fèt nan Alliance Française. Evènman remakab sa a, ki fè pati kalandriye prestijye Jacmel Jazz Festival la, te ofri espektatè yo yon eksperyans mizik eksepsyonèl ak pwogram Acoustic Revival li a.

Konferans / Quatre Chemins Festival / 21yèm edisyon

Enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn yo nan Pòtoprens Si ekriven, aktè, dansè, powèt, pami lòt moun, te kontan nou ak pèfòmans yo, etidyan sikoloji nan Fakilte Syans Imen (FASCH), Lourdya Blaise te pale ak piblik la sou chòk. Estriktire sou tèm "Jèn ak chòk, analiz enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn k ap viv nan Pòtoprens ant 2010-2024", konferans sa a te bay yon echanj anrichisman. Pandan rankont sa a, Michaël Formilus te modere, Madam Blaise te montre kijan evènman ki te pase nan peyi a te lakòz ka chòk nan mitan Ayisyen. Dapre etidyan an, site Asosyasyon Sikolojik Ameriken an, nou pale de chòk kòm yon konsekans chòk. Lèt la eksplike pa lefèt ke nou santi nou menase, kit se moun nan kesyon an oswa moun yo renmen. Sepandan, li presize ke chòk kolektif rete depann de enpak evènman an genyen sou moun nan. Pou ilistre remak li yo, li mansyone tranblemanntè 12 janvye 2010 la, ki te konsidere kòm yon chòk kolektif, nan limit ke li toujou okipe lespri nou. Trajedi sa a fè nou sonje disparisyon moun nou renmen yo ak pèt menmen. Sa a se ka a nan yon chòk ki vin tounen yon chòk kolektif. Pou elèv la, li ta dwe mete aksan sou ke lè yon evènman rive, gen kèk moun ki twomatize ak lòt moun pa. Dapre misye, vyolans gang ame yo pa pèsevwa menm jan an, kenbe Madan Blaise. Gen moun ki kouri kite kay yo men ki pa twomatize. Vreman vre, gen kèk moun ki wè sitiyasyon twomatik kòm yon evènman tanporè, li di. Oratè a te pale tou sou chòk kolektif la ki, daprè li, enkyete lespri a, menm si nou pa fè eksperyans li ankò. Li manifeste tèt li sou plizyè fòm: mank de dòmi, sikoz laperèz, panse pèsistan, batman kè entans... Anjeneral, sentòm yo ki lye ak chòk mouri difisil. Lè sa a pèsiste, li vin estrès egi. Pou fè fas ak li, nou bezwen pale ak lòt moun. Si sitiyasyon an pèsiste, estrès egi transfòme nan yon faz estrès pòs-twomatik; nan ka sa a, ou ta dwe fè konfyans nan yon moun ou fè konfyans oswa ale wè yon espesyalis sante mantal, li konseye. Nan prezantasyon li a, Lourdya Bazile atire atansyon tou sou eta sikolojik timoun yo nan epòk sa yo. Dapre prezantatè a, timoun yo tou fè fas ak sitiyasyon kriz sa a, menm si yo pa pale ak paran yo sou sa. Otan ke granmoun, timoun tou planifye avni yo. Li te ensiste pou fè fas ak ane lekòl yo dezobeyi yo, yo vin reflechi ak enkyete. Yo fèmen. Timoun ki te byen klere anvan an ka vin vyolan epi li pa bon nan lekòl la. Paran yo rele pou yo koute epi konprann yo. Yon bon moman echanj, rich nan konsèy pratik. Piblik la te patisipe totalman. An vire, prezantatè a envite l pou l respire pi byen epi medite. “Nou ap viv nan yon peyi kote enkyetid yo melanje, nou dwe pran tan pou tèt nou, fè espò, byen manje, asire espas pou dòmi an pwòp epi pran tan pou tèt nou. Gen plis pase yon fason pou jwenn kalm,” sikològ la sonje. Gertrude Jean-Louis

Okap Dynamique Film: Nouvo Jenerasyon an k ap Redefini Sinema Ayisyen an

Dekouvri kijan Okap Dynamique Film ap transfòme Kap-Ayisyen an kapital sinema Ayisyen an avèk kout fim ki genyen prim ak jèn ki enspire.

Pitye ​​oswa travay yon vye nanm kraze anba pwa yon egzistans ki gou tankou absent

Mo kriz la gen yon kantite enfini siyifikasyon. Pa gen entansyon revele yo tout apremidi sa a. Sepandan, gen kèk klarifikasyon ki nesesè. Yon timoun paran yo pa gen ase kòb nwèl sa a pou achte l yon poupe Little Black Mermaid lanse yon kolè epi fèmen tèt li nan chanm li san li pa manyen manje l pou jounen an. Yon ti gason yon vwazen te anpwazonnen chen toudenkou pou l te tire revanj oswa apre li te pran laraj, li te pèdi yon zanmi fidèl lannwit lan, antre nan kriz. Finalman, yon sosyete nan priz tout kalite chanjman epi ki gen lidè yo san kolòn vètebral, petèt pwolonje nan yon gwo kriz. Nan premye ka a, jenn fi a boude atire atansyon a nan paran li yo nan lòd yo santi yo apresye pa timoun laj li nan lekòl la oswa nan katye a. Jodi a, anviwon trant minit negosyasyon yo kapab ase pou jwenn yon solisyon dirab. Nan tan mwen an, kèk kou byen file nan senti a ta mete yon fen nan kapris sa a. Men, limanite ap evolye, yo di. Nan dezyèm ka a, ti gason sa a ka souri ankò apre kèk semèn. Li bezwen yon ti atansyon epi, pwobableman, yon lòt chen. Kòm Stendhal ta di, sèlman pasyon triyonf sou pasyon. Nan dènye ka a, sosyete sa a dirije pa inepts se souke nan nwayo li yo. Enstitisyon li yo ka dezentegre youn pa youn. Fòs vivan yo fonn nan pa gen tan. Sitiyasyon sa a kreye yon tsunami sosyete ki detwi tout lavi nan kominote sa a. Se vre wi yon kriz. Kriz la nan pwen de vi sa a konstitye yon sitiyasyon alarmant, dezespere nan egzistans la nan yon kominote kote pa gen anyen k ap mache byen. Dezòd ap gouvènen siprèm la. Sans nan lavi a disparèt. Moun nan ka pran priyorite sou kominote a. Tout moun ap eseye rezoud pwoblèm yo san yo pa enkyete sou lòt moun. Vwazen ki pi pre a rlege ane limyè lwen. Ki jan yo ale nan kreyasyon? Ki jan nou ka kontinye vin ansent lòt? Ki jan atis la ka absòbe gwo dekourajman kolektif sa a kòm yon sous motivasyon? Se kesyon sa yo mwen bezwen reponn. Yon atis wè ak santi sa mòtèl òdinè pa ka menm imajine nan yon lavi de mil ane. Li kreye pou denonse, lè konsyans li kòm yon moun ap revòlte. Li egzalte ewo yo oswa peyi a selon santiman li. Li chante nan bote nan yon fanm irézistibl, kaptivan oswa lèd resplende. Li ka sèvi ak dezolasyon ki antoure a tou pou l bay lavi yon sans. Kreye nan literati tankou nan boza an jeneral pa depann de sitiyasyon an. Zak kreyasyon an depann de dispozisyon kreyatè a. Evènman yo paralize kèk ak galvanize lòt. Kreye se agreyab. Se poutèt sa tout moun jwi selon fantasy yo. Ekri ouvri pòt pou chanje. Ekriven an pran yon gade diferan nan mond lan. Lè li mete tèt li nan reyalite li anbeli li, fè li pi bon oswa efreyan selon mesaj li gen entansyon pataje. An tou, avèk li lavi pa janm estatik. Ekri se mete mond lan nan yon bokal pou eksplore linivè a. Atis la reflechi sou travay li nan tout move tan. Oswald Durand te kontan wè bèl kò Choucoune nan obsèvatwa sekrè li a. Musset, nan lòt men an, te nan doulè ekri sou lannwit Oktòb li. Kanta Dany Laferrière, nan ekzil, li dekri laterè diktati Divalye a ak neglijans jèn fi nan katye li a nan monn vyolan e danjere sa a. Alafen, ekriven an ap viv nan yon sosyete ak valè ke li pataje oswa ou pa. Yo kondisyone egzistans li oswa yo pa gen okenn enfliyans sou li. Nan plizyè fason, mond lan ki antoure sèvi kòm laboratwa li. Li fè eksperyans li yo la. Li pran yon nouvo gade nan mond lan, chire, dezagre, melankoli, vyolan, plen ak anmè depann sou atitid li. Pitié se travay yon vye nanm kraze anba pwa yon egzistans ki gou absent. Jenn Mike Bernard Michel ap viv sou ekspeditif ak manti. Men lavi yo tonbe sou li ak vyolans endèskriptibl. Malè anbrase l lajounen kou lannwit. Se poutèt sa nou ta dwe abandone? Musset te renmen di: “nonm se yon apranti, doulè se mèt li. E pesonn pa konnen tèt li jiskaske li fin soufri. » Atis la dwe pwodui anba tout syèl. Sa a se vokasyon li. Moun enkonpetan ki sou pouvwa a, bandi legal oswa otowout, gwo pri lavi a, chomaj, kè kase se tout bagay ki sousi pou li. Si se vre ke yon vant grangou pa gen zòrèy, reyalite a rete ke li kenbe sèvo a alèt. Non, li ankouraje l ’nan pwen nan kreye travay intemporel. Mesye Mercy, ou gen yon avni briyan devan ou. Travay Jean Rony Charles, liv la disponib nan Éditions Repérage.

Ayiti: Dekouvri labouyl diri, yon eleman prensipal nan repa aswè a

An Ayiti, diri se yon eleman prensipal nan kuizin lan. Li se jwi nan tout fòm li yo, soti nan diri kolan nan diri ak djon djon. Men, nan aswè a, pa gen anyen tankou labouyl diri pou yon soupe limyè ak kalme. Prepare ak diri byen kwit, lèt, sik ak epis santi bon tankou kannèl ak noutmèg, sa a labouyl krèm se yon trete reyèl. Gen kèk moun ki ajoute bè oswa zès sitwon pou plis gou.

Ayiti: Plonje tèt ou nan Serenite Étang Bossier nan Cayes-Jacmel

Sitiye apeprè inèdtan kondwi nan nòdès vil la trè aktif nan Jacmel, Étang Bossier parèt tankou yon bèl pyèv vèt ki soti nan kè ti mòn yo, kaptivan sans yo epi ofri yon èskapad idilik pou rayisab lanati ak avanti. Tanp natirèl sa a, ancrage nan kominote pitorèsk Bossier, se yon premye destinasyon pou vwayajè k ap chèche dekouvèt natif natal ak peyizaj mayifik. Ak yon sipèfisi jenere ki pwolonje sou 4 a 5 ekta, Étang Bossier kanpe majestueux a yon altitid de 600 mèt nan 2yèm seksyon nan komin Cayes-Jacmel, nan Gaillard, antoure pa bèl seksyon Ravin Normande, Cap Rouge ak Michinot. . Divèsite jeyografik sa a bay kote a yon richès ekolojik ak jaden flè enprenabl, envite vizitè yo plonje tèt yo nan kè a nan lanati Fertile. Pi lwen pase cham natirèl li yo, Étang Bossier se bèso lavi kominote ki rich nan tradisyon agrikòl ak pastoral. Jaden vèt yo resonan ak aktivite agrikòl lokal yo, ak divès kalite rekòt tankou pistache, pwa kongo, pitimi, ak mayi ki bay temwayaj sou konesans zansèt moun ki rete nan rejyon an. Chak Jedi, mache lokal la vin vivan ak koulè ak gou, ofri yon seri tante nan pwodui fre, bèt djanm ak nan kou, "pèpè" pwason, yon plezi pou amater lapèch. Sepandan, dèyè fasad bucolic sa a gen tou defi ak bezwen. Malgre abondans resous natirèl yo, anpil rezidan ap viv nan kondisyon prekè, sa ki mete aksan sou enpòtans sipò ak devlopman dirab pou kominote Bossier ak zòn ki antoure yo. Pou vwayajè kap chèche eksperyans natif natal ak anrichisan, Étang Bossier se yon envitasyon pou chape. Lè yo eksplore chemen siwouyan li yo, lè yo chante zwazo yo kalme yo epi yo dekouvri lavi chak jou moun k ap akeyi yo, vizitè yo pral gen opòtinite inik pou yo fouye nan kè kilti ayisyen an epi kreye souvni inoubliyab. Pandan pwochen escaped ou nan Cayes-Jacmel, kite tèt ou sedwi pa maji a nan Étang Bossier. Kit pou yon jou nan avanti, yon imèsyon kiltirèl oswa tou senpleman yon moman nan detant nan mitan an nan lanati intact, oasis kache sa a pwomèt ou yon eksperyans ekstraòdinè, anprint ak otantisite ak bote natirèl. Vin eksplore Étang Bossier epi kite tèt ou anchante pa senplisite ak bèl lavi riral ayisyen an.

Jewografi Ayiti: Fòm tè, klima ak rejyon natirèl.

Ayiti, yon repiblik endepandan depi 1804, se yon peyi ki sitiye nan Karayib la, jisteman nan Gòlf Meksik la. Okipe pati lès yon zile ke li pataje ak Repiblik Dominikèn, li pwolonje sou yon zòn 27,750 kilomèt kare. Pi popilè pou klima twopikal li yo ak atraksyon touris tankou Labadie, Cocoyer Beach, Sitadèl la ak Palè Sans Souci, peyi a atire vizitè ki soti nan tout mond lan. Peyizaj divès li yo gen ladan tèren montay enpresyonan kòm byen ke plenn kotyè ki jwe yon wòl enpòtan nan ekonomi li yo. Pami atraksyon natirèl li yo se majestic Massif de la Selle ak zòn lapèch andedan tankou Lake Azuei. Malgre richès natirèl li, Ayiti fè fas ak gwo defi ekonomik, tankou debwazman ak degradasyon tè, ki anpeche devlopman dirab li.

15 Gwo Vil Ayiti ou dwe konnen

Ayiti, yo rele souvan "Pèl Zantiy yo" epi ansyen yo rele "Hispaniola", se yon peyi Karayib ki rich nan istwa ak kilti. Li se lakay yo nan plizyè gwo vil ki jwe wòl enpòtan nan devlopman ekonomik, politik ak kiltirèl li yo. Chak nan vil sa yo gen karaktè pwòp li yo ak patikilye. Men yon eksplorasyon sou 15 gwo vil ann Ayiti: