Nouvèl / Kote moun pa twò konnen / Gade Atik ki fenk pibliye yo

Ayiti ak pri endepandans la

Ayiti se konnen pou istwa enpòtan li ak wòl enpòtan li nan batay kont esklavaj ak pou endepandans. Peyi a te pran endepandans nan men Lafrans le 1ye janvye 1804, li te vin premye repiblik nwa endepandan nan mond lan e premye peyi nan Amerik yo ki te aboli esklavaj. Sepandan, endepandans sa a te gen yon pri menmen, efè yo toujou santi jodi a.

Achitèk yo nan dezòd

An Ayiti, dezòd se pa yon senp konsekans evènman yo, men se yon pwodwi ak anpil atansyon fòme pa aktè ki gen desizyon - oswa mank de desizyon - vin pi grav kriz la chak jou. Nan tèt orchestrasyon echèk sa a se Konsèy Tranzisyon Prezidansyèl (CPT), ki te dirije pa achitèk Leslie Voltaire depi Oktòb 2024. Prezante kòm yon solisyon tanporè pou fè Ayiti soti nan enpas la, CPT la byen vit revele li pa efikas e li pa kapab reponn. nan defi ijan peyi a.

Fwa Liv Pòtoprens: Triyonf liv nan kapital ayisyen an

Dezyèm edisyon Fwa Liv Pòtoprens la pwograme vandredi 13 desanm 2024 la nan lokal Enstiti Fransè an Ayiti, soti 9è nan maten pou rive 3è nan apremidi. “Politik, diktati ak literati an Ayiti” se tèm yo chwazi pou dezyèm edisyon sa a. "Nou te chwazi tèm sa a akòz otè ansyen yo ki ta dwe avèk nou pou edisyon sa a. Tèm sa yo trè prezan atravè travay yo,” Emmanuel Pacorme, koòdonatè jeneral òganizasyon ki dèyè emisyon an, te di nou. Vreman vre, gwo festival literè sa a, ki se sitou nan avantaj jèn otè yo, pral rejwi an prezans twa nan pi gwo ekriven ayisyen kontanporen, referans yo fè ak imòtèl yo Marc Exavier, Évelyne Trouillot ak Dédé Dorcely.

Ayiti: Pi lwen pase Kliche yo, Dekouvri yon Peyi ki plen richès ak rezistans

Ayiti, yon peyi Karayib ki gen yon istwa konplèks ak yon peyizaj varye, souvan yo wè nan kliche ki pa reflete richès ak divèsite kilti li ak pèp li. Twò souvan, nou bliye wè Ayiti nan tout grandè li, kòm yon nasyon ki gen yon eritaj inik, yon rezistans enpresyonan ak yon potansyèl ki poko eksplwate. Nan atik sa a, nou pral kraze estereyotip epi prezante w yon lòt bò peyi Dayiti, ki plen bèlte, istwa ak espwa.

Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval, yon jès Inivèsite Leta Ayiti, pou konsève memwa Pwofesè Dorval.

Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval la se yon inisyativ gwo entansite entelektyèl, ke Inivèsite Leta d Ayiti (UEH), pran atravè lidèchip rektora li a, an akò ak dirijan Fakilte Dwa ak Syans ekonomik (FDSE). Objektif prensipal inisyativ la se pou onore ak perpétuer memwa vanyan ak briyan Pwofesè Monferrier Dorval, ki te asasinen nan sikonstans twoub sa gen plis pase twazan. E nan objektif pou fè yon kontribisyon syantifik nan gwo deba ki ap travèse sosyete ayisyen an depi anviwon dizan sou bezwen chanje oswa ou pa, konstitisyon 29 mas 1987 la te amande 11 me 2011 la. eseye aplike li de preferans. Si li ta dwe chanje, si chanjman sa a ta dwe radikal, sinon kisa li ta dwe genyen an tèm de chanjman nan yon nouvo lwa paran pou yon pi bon òganizasyon enstitisyon an Ayiti. Se pwofesè Henri Marge ki prezide chèz la syantifikman. Dorléans, (aktyèl chèf AFPEC), epi li se vis-prezidan dwayen fakilte lwa ak syans ekonomik yo, Me Eugène Pierre Louis. Prezidan an pran fòm yon seri konferans ak deba (15 an total), ki dewoule nan lokal biwo pwoteksyon sitwayen OPC, sou non Mèkredi Prezidan Dorval Monferrier. Se nan sans sa a pou senkyèm edisyon Chair Wednesday (ki te dewoule mèkredi 9 oktòb 2024 la nan OPC, an prezans pwotèktè sitwayen an, Me Renan Hédouville), atansyon te plase sou edikasyon nan deba ki antoure. devlopman posib yon nouvo konstitisyon pou Ayiti. 5yèm rankont sa a te dewoule sou tèm: "Edikasyon, Ansèyman, Rechèch, Syans ak Teknoloji". Konferans la te modere pa twa gran nan kominote entelektyèl ayisyen an, ki gen ladan de pwofesè eminan nan UEH a, nan ka sa a, Pwofesè Odonel Pierre Louis, direktè akademik nan École Normale Supérieure (ENS); vis-rektè UEH a, Pwofesè Jacques Blaise. Entèvansyon yo te swiv pa direktè enstiti nasyonal fòmasyon pwofesyonèl (INFP) Mesye Dikel Delvariste.

Kafou: Lansman 18yèm edisyon Wikenn Powetik la

Apre “Non vyolans”, tèm edisyon anvan an, “Mwen li, mwen grandi” se tèm kote 18yèm edisyon Wikenn Powetik la pral dewoule, ki te pwograme pou 31 janvye 2025 nan Kafou. Kòm yon envite espesyal, edisyon sa a pral akeyi Jean-Rony Charles, otè Pitié, yon ti istwa ki, nan pwofondè li, enterese nan kondisyon imen an, an patikilye nan sitiyasyon lavi yo prekari ke anpil moun fè fas chak jou. . Egzibisyon, atelye, pèfòmans ak lavant siyati yo se pami divès aktivite nan pwogram nan pou 18th edisyon sa a. Wikenn nan Pwezi se pa sèlman yon aktivite detann, men se yon espas reyèl pou angajman, ki ofri aktivite ki gen yon enpak dirèk sou kominote Kafou a. Evènman ki gen yon nati sosyal, kiltirèl, atistik, literè, elatriye, konstitye kè li epi kontribye nan anrichi lavi lokal.

Labadee: Youn nan pi bèl plaj an Ayiti

Ayiti, zile Karayib sa a ki gen yon pase istorik rich ak yon nati jenere, revele youn nan trezò ki pi presye li yo: Labadee. Nich a mwens pase 10 km nan nòdwès Cap-Haitien, Labadee kanpe tankou yon pèl bò lanmè, ki ofri vizitè li yo yon eksperyans ekskiz konbine detant, avanti ak dekouvèt kiltirèl.

Konstitisyon Repiblik Ayiti: 1987 Amande an 2011 (Premye pati)

Pèp Ayisyen an pwoklame Konstitisyon sa a: Pou garanti dwa inaliénabl ak inalienabl yon moun nan lavi, libète ak pouswit bonè; an akò ak Lwa Endepandans li nan 1804 ak Deklarasyon Inivèsèl Dwa Moun nan 1948. Konstitye yon nasyon ayisyen sosyalman jis, ekonomikman lib e politikman endepandan. Pou reetabli yon eta ki estab ak fò, ki kapab pwoteje valè, tradisyon, souverènte, endepandans ak vizyon nasyonal la. Pou tabli demokrasi ki enplike pliryèl ideyolojik ak altènasyon politik ak afime dwa enviolab pèp ayisyen an. Ranfòse inite nasyonal la, nan elimine tout diskriminasyon ant popilasyon vil yo ak popilasyon riral yo, atravè akseptasyon nan kominote a nan lang ak kilti ak nan rekonesans dwa pou pwogrè, enfòmasyon ak edikasyon, sante, travay ak lwazi pou tout sitwayen. Pou asire separasyon ak distribisyon Harmony Pouvwa Leta yo nan sèvis enterè fondamantal ak priyorite nasyon an. Etabli yon rejim gouvènman ki baze sou libète fondamantal ak respè dwa moun, lapè sosyal, ekite ekonomik, konsiltasyon ak patisipasyon tout popilasyon an nan gwo desizyon ki afekte lavi nasyonal, atravè desantralizasyon efikas.

Pap Jazz 100% Lakay pou 2025

Madi 10 mas 2025, Fondasyon Haïti Jazz te anonse ofisyèlman lansman 18yèm edisyon Pap Jazz pandan yon konferans de pres ki te òganize ak patnè festival la, tankou anbasad Kanada, ki te reprezante pa S.E.M André François Giroux, anbasad Lafrans ki te reprezante pa S.E.M Antoine Michon, anbasad Espay ki te reprezante pa S.E.M Marco Peñin Toledano, ak anbasad Meksik, ki te reprezante pa M. Jesús Cisneros, chaje daffè ad hoc Meksik an Ayiti. Bank Repiblik Ayiti, ki te reprezante pa M. Rotchild Jean François Junior ak Mme Stéphanie St Louis nan Direksyon Kreyasyon Atistik ak Literè, Ministè Kiltirèl ak Kominikasyon, M. Joel Widmaier, direktè atistik festival la, ansanm ak direktè jeneral Fondasyon Haïti Jazz la, te pran tan pou esplike detay 18yèm edisyon sa a, enkli konpleksite lojistik ki genyen nan òganizasyon festival la ane sa a akòz sitiyasyon sekirite peyi a. Edisyon sa a ap dewoule soti 20 rive 22 mas 2025, epi li pral fèt nan kat lokal: Quartier Latin, Sant Kiltirèl Brezil-Ayiti, Enstit Frè a an Ayiti, ak Otèl Karibe.