Nouvèl / Lòt / Gade Atik ki fenk pibliye yo

Jounen Travay an Ayiti: Agrikilti kòm yon levye ekonomik

Chak ane, 1ye me selebre atravè mond lan kòm Jounen Travay, yon jou dedye a onore kontribisyon travayè yo ak reflechi sou pwoblèm ki gen rapò ak travay. An Ayiti, jou sa a pran yon siyifikasyon espesyal, kote agrikilti ap parèt kòm yon gwo poto ekonomik. Avèk tè fètil li yo ak nati ki favorab pou kiltivasyon, Ayiti gen gwo potansyèl agrikòl ki ta ka transfòme ekonomi li yo ak amelyore lavi moun ki rete.

Anrichisman Lafrans sou depans Ayiti, yon Istwa enjistis ak eksplwatasyon

An 1804, Ayiti te soti nan flanm revolisyon an kòm premye repiblik nwa endepandan nan mond lan, men libète li ta vini nan yon pri apik. Lafrans, yon ansyen pouvwa kolonyal, te òkestre yon revanj ekonomik san parèy, tise yon rezo eksplwatasyon ak enjistis ki ta anpeche devlopman Ayiti pou jenerasyon. Relasyon toksik sa a, ki te make pa ekstòsyon ak vyolans, non sèlman te fòme desten yon nasyon, men tou te ranpli kès yon lòt, kite gwo mak ki pèsiste jouk jounen jodi a. Plonje tèt ou nan istwa sa a, yon istwa kaprisan sou Evaris kolonyal ak detèminasyon, ki fè nou sonje enpòtans pou nou pa janm bliye enjistis nan tan pase yo ak enpak dirab yo sou mond nou an jodi a.

Jean-Jacques Dessalines, lidè revolisyon ayisyen an

Nan annal istwa Ayiti, yon zile ki sitiye nan Karayib la nan papòt Gòlf Meksik la e ki pataje ak Repiblik Dominikèn, Jean-Jacques Dessalines parèt tankou yon Phoenix nan sann opresyon. Li te fèt esklav 20 septanm 1758 lakay Henri Duclos, nan Cormier (Grande-Rivière-du-Nord), nan koloni franse Sendomeng, Desalin se te yon kreyòl orijin Afriken (Afwo-Karayib). pandan abolisyon an 1794 reyalize atravè revòlt esklav, aktyèlman te sèvi kòm yon ofisye nan lame franse a pandan Revolisyon fransè a. Nan epòk sa a, lide libète ak egalite te nan kè enkyetid abitan koloni yo. Dessalines te patisipe aktivman nan batay kont fòs Panyòl ak Britanik yo, ansanm ak franse yo, nan Santo Domingo. Lè Jean-Jacques Dessalines te monte nan rang Lyetnan Jeneral, te vire kont franse yo pandan ekspedisyon Leclerc la, ke Bonaparte te voye Sen Domeng pou retabli otorite kolonyal ak esklavaj pandan Revolisyon ayisyen an. Apre yo te kaptire ak depòtasyon Tousen Louvèti an Frans nan dat 7 jen 1802, Desalin te pran yon wòl prensipal nan kontinye batay pou endepandans la. Li te dirije anpil batay, tankou batay Crête-à-Pierrot nan mwa mas 1802, kote li te galvanize sòlda li yo ak deklarasyon popilè li yo: "Kite moun ki vle rete esklav fransè yo kite fò a, se pou moun ki, okontrè, Ki moun ki vle mouri tankou moun ki lib, mete liy bò kote m ’." Nan dat 1ye janvye 1804, Jean-Jacques Dessalines te reyalize objektif endepandans yo te espere depi lontan lè li te pwoklame Ayiti kòm yon nasyon souveren, li te vin tounen dezyèm peyi nan Amerik yo ki te pran endepandans nan men yon pouvwa kolonyal. Li te vin premye lidè nasyon ki fèk fòme a e yo te rele l Anperè sou non James I. Sepandan, rèy enperyalis li a te make pa politik otoritè ak brital, tankou masak anpil kolon blan ak redistribisyon tè bay peyizan ki te nan men jeneral lame endepandans yo. Anplis de sa, li te òganize lachas pou delenkan nan vil la pandan y ap mete ann aplikasyon politik agrè solid, paske yo konsidere ke yo reprezante yon menas pou estabilite nasyon an, aksyon kontwovèsyal sa yo te lakòz divizyon nan sosyete ayisyen an. Desalin te asasinen 17 oktòb 1806 apre yon konplo kèk nan jeneral li yo te òganize nan lame ayisyen an, lanmò li te make fen peryòd kout men enfliyan li sou pouvwa a. Malgre konfli ki te genyen sou metòd li yo, yo rekonèt li kòm prensipal achitèk endepandans Ayiti e yo te onore non l an 1903 lè yo te atribiye a im nasyonal ayisyen an, La Dessalinienne, ki konpoze pa Justin Lhérisson. Finalman, gwo vizyonè Jean Jacques Dessalines. rete yon figi anblèm nan listwa Ayiti, rekonèt pou wòl li nan batay pou endepandans ak fen esklavaj nan rejyon an.

Haïti Beach: Dekouvri Pi Bèl Plaj nan Peyi a

Ayiti, ak litoral espektakilè li yo ak peyizaj mayifik, se yon destinasyon chwa pou rayisab plaj selès yo. Peyi a, souvan neglije pou trezò natirèl li yo, se lakay yo nan kèk nan pi bèl plaj nan Karayib la. Soti nan detire sab amann ki kouvri ak pye kokoye rive nan ans sekrè ak izole, Ayiti ofri yon divèsite plaj ki pa pral manke sezi ou. Dekouvri pi ba a yon seleksyon nan pi bèl plaj peyi a, chak ofri yon eksperyans inik ak inoubliyab.

Kisa blamo peyi DAyiti reprezante?

Blamo Ayiti se yon senbòl nasyonal ki rich nan istwa ak siyifikasyon pwofon. Yo se yon refleksyon idantite peyi a, lit li pou libète, ak valè ki ini pèp ayisyen an. Atik sa a mennen w nan detay sou rad ayisyen an, li eksplore orijin yo, konpozisyon yo, ak senbolis chak eleman ki konpoze yo.

Ayiti: Camp Louise: Yon trezò kache nan kè Acul du Nord

Nan papòt bèl Baie de l’Acul du Nord an Ayiti se yon oasis trankilite ak bote natirèl: Camp Louise, plis afeksyon ke yo rekonèt kòm Saint Michel Beach. Avèk sab nwa li yo ak houle bri, plaj sa a ofri yon eksperyans enchante ki kaptire lespri sovaj lanati. Le pli vit ke ou mete pye sou rivaj sa a mayifik, ou ap anvlope pa yon atmosfè nan mistè ak trankilite. "Ajoupas yo" ki chaje sou plaj la se lakay yo nan restoran modès k ap sèvi espesyalite lokal yo, soti nan pwason fre griye nan konk sukulan. Avèk chak mòde, ou goute fizyon ekskiz nan gou natif natal ki selebre richès gastronomik Ayiti. Sou bò dwat ou a, Majestic chita restoran "M&M" la, pare pou pran plezi boujon gou ou yo ak espesyalite irézistibl li yo, ki disponib pou sèvi ou nan fen semèn nan, kouwone jou plaj ou ak yon nòt gastronomik ekskiz. Malgre li pwoksimite ak vil kap ajite nan vil Okap, ki sitiye jis 26 kilomèt lwen, Kan Louise sanble tankou yon mond apa. Aksesib tou de pa wout ak pa lanmè, pa jet ski soti nan plaj vwazen Gaderas ak Labadie, plaj sa a ofri yon chape akeyi soti nan ajitasyon an nan lavi chak jou. Kit ou ap chèche avanti, detant oswa tou senpleman koneksyon ak lanati, Camp Louise pral satisfè tout dezi ou yo. Dlo turkwaz li yo envite ou naje, plaj sab li yo envite ou detann, ak atmosfè cho li yo enspire sezi. Pou vwayajè k ap chèche eksperyans natif natal ak peyizaj mayifik, Camp Louise pwouve li se yon trezò kache ki vo dekouvri ak selebre. Kidonk, kite tèt ou pran pa maji kaptivan pèl ra sa a nan kè Bay Acul du Nord, epi kite enkyetid ou yo flote ak vag ki dousman karese rivaj li yo.

Ki sa "Inite se fòs" vle di pou Ayiti

Deviz nasyonal Ayiti, "Inite fè fòs", enskri sou drapo ayisyen an e li se yon pati entegral nan idantite peyi a. Men kisa fraz sa a vrèman vle di pou Ayiti e poukisa li enpòtan konsa? Atik sa a eksplore siyifikasyon istorik, kiltirèl ak senbolik deviz sa a, ki enkòpore lespri solidarite ak rezistans Ayisyen.

Dekouvri Ayiti nòmalman nan kay la

Ayiti, bijou nan Karayib la, debòde ak trezò istorik ak touris k ap tann pou yo eksplore. Kit se moniman istorik li yo, plaj idilik oswa kilti vibran, peyi a ofri yon eksperyans inik pou chak vizitè. Men jodi a, pa gen okenn nesesite pou fè valiz ou dekouvri bèl bagay sa yo. Gras a reyalite vityèl, Ayiti vini lakay ou ak Haïti Wonderland, yon avanti immersion ki transpòte ou nan kè sit ki pi anblèm li yo, kèlkeswa kote ou ye nan mond lan.

Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval, yon jès Inivèsite Leta Ayiti, pou konsève memwa Pwofesè Dorval.

Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval la se yon inisyativ gwo entansite entelektyèl, ke Inivèsite Leta d Ayiti (UEH), pran atravè lidèchip rektora li a, an akò ak dirijan Fakilte Dwa ak Syans ekonomik (FDSE). Objektif prensipal inisyativ la se pou onore ak perpétuer memwa vanyan ak briyan Pwofesè Monferrier Dorval, ki te asasinen nan sikonstans twoub sa gen plis pase twazan. E nan objektif pou fè yon kontribisyon syantifik nan gwo deba ki ap travèse sosyete ayisyen an depi anviwon dizan sou bezwen chanje oswa ou pa, konstitisyon 29 mas 1987 la te amande 11 me 2011 la. eseye aplike li de preferans. Si li ta dwe chanje, si chanjman sa a ta dwe radikal, sinon kisa li ta dwe genyen an tèm de chanjman nan yon nouvo lwa paran pou yon pi bon òganizasyon enstitisyon an Ayiti. Se pwofesè Henri Marge ki prezide chèz la syantifikman. Dorléans, (aktyèl chèf AFPEC), epi li se vis-prezidan dwayen fakilte lwa ak syans ekonomik yo, Me Eugène Pierre Louis. Prezidan an pran fòm yon seri konferans ak deba (15 an total), ki dewoule nan lokal biwo pwoteksyon sitwayen OPC, sou non Mèkredi Prezidan Dorval Monferrier. Se nan sans sa a pou senkyèm edisyon Chair Wednesday (ki te dewoule mèkredi 9 oktòb 2024 la nan OPC, an prezans pwotèktè sitwayen an, Me Renan Hédouville), atansyon te plase sou edikasyon nan deba ki antoure. devlopman posib yon nouvo konstitisyon pou Ayiti. 5yèm rankont sa a te dewoule sou tèm: "Edikasyon, Ansèyman, Rechèch, Syans ak Teknoloji". Konferans la te modere pa twa gran nan kominote entelektyèl ayisyen an, ki gen ladan de pwofesè eminan nan UEH a, nan ka sa a, Pwofesè Odonel Pierre Louis, direktè akademik nan École Normale Supérieure (ENS); vis-rektè UEH a, Pwofesè Jacques Blaise. Entèvansyon yo te swiv pa direktè enstiti nasyonal fòmasyon pwofesyonèl (INFP) Mesye Dikel Delvariste.