Pap Jazz 2025, yon selebrasyon nan gwo kilti mizik ayisyen an
Dimanch 6 avril 2025, Karibe Convention Center nan Juvénat tounen yon veritab tanp kiltirèl pou fèmen 18yèm edisyon Festival Entènasyonal Jazz Pòtoprens (PAPJAZZ). Ane sa a, festival la te dewoule sou tèm "PAP JAZZ it UP", e se te nan twa sit ki sitiye prensipalman nan komin Pétion-Ville ke festival sa a te dewoule antyèman. Yon referans fèt nan Kwartye Latin, nan Sant Kiltirèl Ayiti-Brezil ak nan Otèl Karibe. Akòz sitiyasyon ki pa twò bon nan sant vil Pòtoprens nan dènye tan yo, yo te oblije abandone sit Enstiti Franse a. Sepandan, nou ka toutafè kalifye 18yèm edisyon Pap Jazz sa a kòm yon siksè. Se vre, festival sa a ki deja tounen yon evènman enpòtan nan ane ayisyen an, te make ane sa a sitou pa gwo rezilyans ak tenasite òganizatè yo ki te kapab adapte yo ak ritm peyi a pou yo ka satisfè festivalye fidèl yo. Malgre kontèks difisil la, festivalye sa yo pa t kite okenn opòtinite pou yo sove soti nan lavi difisil yo gras a mizik. Li enpòtan tou pou sonje ke 18yèm edisyon Pap Jazz la te reyalize apre de fwa li te repoze, nan kòmansman ane sa a, kote dènye a menm te fèt nan mwa mas paske de ensekirite. Se konsa, li apwopriye pou nou kalifye reyalizasyon moniman Foundation Haïti Jazz ak patnè yo kòm yon eksploatasyon eksepsyonèl, paske yo pa t dekouraje e yo te montre yon tenasite eksepsyonèl, pandan y ap adapte yo pou ofri Pòtoprens ak anviwònman li yo moman sa a nan devlopman, malgre doulè gwo vil la, atravè mizik.
Yon pwogram ki sou nivo
Ane sa a, òganizatè Pap Jazz yo te mete anpil aksan sou sa ke festival la dwe eksepsyonèl. Lè yo konsidere sitiyasyon difisil peyi a ap travèse depi kèk tan, Joelle Widmaier, direktè atistik festival la, te mete aksan sou depi nan konferans pou laprès ke yo te konsyan de sitiyasyon sa a. Se poutèt sa ane sa a, anplis atelye ak pèfòmans atis yo, te gen inisyativ tankou "Jazz pour Timoun" (Jazz pou timoun), "Jazz pour les enfants déplacés à cause de la violence dans les camps" (Jazz pou timoun deplase akòz vyolans nan kan), oswa "Mur de l’engagement" (Miray Angajman). Dènye inisyativ la te gen pou objektif ankouraje festivalye yo pran angajman pou byennèt peyi a atravè yon mesaj ekri ke yo ta pataje pita sou rezo sosyal.
Pandan tout evènman yo ki te fè pati festival la, obsèvasyon an te menm: gen yon piblik ki gen yon so sevè pou viv nan yon peyi miyò, ki te pran angajman pou sòti epi viv festival mizik sa a. Kit se nan evènman ki te fèt nan Karibe, nan Kwartye Latin (kote afters yo te fèt), oswa nan Sant Kiltirèl Ayiti-Brezil, kote atelye yo te dewoule, piblik sa a ki gen yon so pou viv yon Ayiti miyò te byen klè sou figi yo. E se sa sèlman te sanble yon rezon valab satisfaksyon pou tout moun.
Akòz difikilte pou pèmèt rive atis etranje yo, tankou sa te toujou fèt nan edisyon anvan yo, espesyalman akoz arestasyon sèvis nan ayewopò Toussaint Louverture, ki pa ka resevwa vòl soti nan Amerik di Nò, òganizatè festival la te pran yon bon desizyon mete envestisman sou atis lokal yo pou ranpli afich sa a ane sa a. E sa se yon bon fason pou envesti kote bezwen an tèlman gwo. Absans mizisyen etranje yo pa t twò santi anpil, paske mizisyen ak atis nou yo te bay tout sa yo gen nan atizay yo pou satisfè dè milye festivalye ki te vwayaje avèk kouraj pou vini viv evènman sa a sòti nan nòmal.
An rezime, atis tankou Glaude Carré ak band li dèyè konsèp Jazz desounen, Alexa Cherelus, Fameuse Maude ki te sezi vant pèp ayisyen an pandan pèfòmans li nan Karibe kote li te entèprete chante Beethoven Obas "Mpa ka ri", Ti sax, Kolo & Co, Kabysh, Welele, Ti Tanbou, Joël Widmaier li menm, Grand Kéké Bélizaire, jèn Leyla Alima, Clyde Duverné, Therly Job, band Ami Jazz, Aeson Fanfan, Norman Ineran Pierre, Ely Charles, Tiga, Alexis Lucson Mensrau, Elizer Guerismé, pòèt Ricardo Boucher, Badio ak Syto Cavé ekselan se kèk nan non pou sonje ki te reyini entèlijans yo ak talan jeni yo pou ofri festival sa a nan yon piblik ki byen bezwen espas pou epanouisman li.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Bote natirèl
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Eritaj
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Kilti
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
