Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval, yon jès Inivèsite Leta Ayiti, pou konsève memwa Pwofesè Dorval.Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval, yon jès Inivèsite Leta Ayiti, pou konsève memwa Pwofesè Dorval.
Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval, yon jès Inivèsite Leta Ayiti, pou konsève memwa Pwofesè Dorval.
Chèz Dwa Konstitisyonèl Monferrier Dorval la se yon inisyativ gwo entansite entelektyèl, ke Inivèsite Leta d Ayiti (UEH), pran atravè lidèchip rektora li a, an akò ak dirijan Fakilte Dwa ak Syans ekonomik (FDSE).
Objektif prensipal inisyativ la se pou onore ak perpétuer memwa vanyan ak briyan Pwofesè Monferrier Dorval, ki te asasinen nan sikonstans twoub sa gen plis pase twazan. E nan objektif pou fè yon kontribisyon syantifik nan gwo deba ki ap travèse sosyete ayisyen an depi anviwon dizan sou bezwen chanje oswa ou pa, konstitisyon 29 mas 1987 la te amande 11 me 2011 la. eseye aplike li de preferans. Si li ta dwe chanje, si chanjman sa a ta dwe radikal, sinon kisa li ta dwe genyen an tèm de chanjman nan yon nouvo lwa paran pou yon pi bon òganizasyon enstitisyon an Ayiti.
Se pwofesè Henri Marge ki prezide chèz la syantifikman. Dorléans, (aktyèl chèf AFPEC), epi li se vis-prezidan dwayen fakilte lwa ak syans ekonomik yo, Me Eugène Pierre Louis. Prezidan an pran fòm yon seri konferans ak deba (15 an total), ki dewoule nan lokal biwo pwoteksyon sitwayen OPC, sou non Mèkredi Prezidan Dorval Monferrier.
Se nan sans sa a pou senkyèm edisyon Chair Wednesday (ki te dewoule mèkredi 9 oktòb 2024 la nan OPC, an prezans pwotèktè sitwayen an, Me Renan Hédouville), atansyon te plase sou edikasyon nan deba ki antoure. devlopman posib yon nouvo konstitisyon pou Ayiti. 5yèm rankont sa a te dewoule sou tèm: "Edikasyon, Ansèyman, Rechèch, Syans ak Teknoloji".
Konferans la te modere pa twa gran nan kominote entelektyèl ayisyen an, ki gen ladan de pwofesè eminan nan UEH a, nan ka sa a, Pwofesè Odonel Pierre Louis, direktè akademik nan École Normale Supérieure (ENS); vis-rektè UEH a, Pwofesè Jacques Blaise. Entèvansyon yo te swiv pa direktè enstiti nasyonal fòmasyon pwofesyonèl (INFP) Mesye Dikel Delvariste.
Pwofesè Odonel Pierre-Louis te konsantre entèvansyon li sou konsèp jistis inivèsèlis ki defann nosyon egalite dwa, opòtinite, ak sitiyasyon pou tout sitwayen ki konstitye yon sosyete. Li espesyalman mete aksan sou lefèt ke edikasyon se yon dwa inivèsèl, ki mennen nan egalite nan opòtinite ak sitiyasyon. Li mete aksan sou lefèt ke edikasyon ta dwe yon priyorite nan konstitisyon an. E ke nouvo konstitisyon an prevwa a ta dwe bay sektè edikasyon an mwayen nesesè pou fè dwa sa a efikas nan lavi chak ayisyen. Li te montre pasyon pou egalite kòm youn nan pi gwo bèl kalite demokrasi. Anvan konklizyon, nan montre nesesite pou ankouraje edikasyon pou sitwayènte, lanmou irevokabl peyi nou an, ak enkyetid pou defann li an tout ka, nan kè sistèm edikasyon ayisyen an.
Vis Rektè Jacques Blaise, bò kote pa l, mete aksan sou nesesite pou Leta ayisyen finanse rechèch inivèsite ak inivèsite ann Ayiti. Paske, dapre li, rechèch syantifik ak devlopman dirab nan yon peyi yo se byen lye ak inséparabl. Pandan y ap raple difikilte chèchè ayisyen yo rankontre, ki ap lite pou yo byen ranpli wòl yo. Sitou, li ensiste sou lefèt ke nouvo konstitisyon ki anba deba a dwe mete rechèch anndan inivèsite a, epi garanti finansman Leta ayisyen an pou rechèch. Paske, dapre li, rechèch se sètènman trè chè, men li se pòtay prensipal la nan nouvo konesans syantifik. San bliye lefèt ke pri inyorans la pi wo toujou, paske se egzakteman sa peyi nou renmen anpil la ap peye nan lè nwa sa yo.
Entèvansyon Mesye Dikel Devariste, nan kapasite li kòm direktè Enstiti Nasyonal Fòmasyon Pwofesyonèl (INFP) te totalman dedye a pwoblèm fòmasyon pwofesyonèl ann Ayiti. Li te kòmanse ak yon istorikite fòmasyon pwofesyonèl ann Ayiti, patènite li te bay wa Henri Christophe ki pandan rèy li te pran swen pou kreye yon akademi syans ak atizay nan wayòm li an. Apre sa, li te mete aksan sou kreyasyon an 1973 sant fòmasyon pwofesyonèl pilòt la kòm youn nan pwen enpòtan nan sektè edikasyon patikilye sa a ann Ayiti. Istorik te swiv pa yon eta dekoncertan nan zafè konsènan sektè sa a, nan ki li se nan tèt la. Jouk jounen jodi a, INFP gen sèlman 22 enstitisyon ki dedye a fòmasyon pwofesyonèl pou tout peyi a. Li fè yon lapriyè menm jan ak vis-rektè Jacques Blaise an favè sektè li a. Afime ke nouvo konstitisyon an dwe universalize fòmasyon pwofesyonèl ann Ayiti, epi mande leta ayisyen envesti nan fòmasyon pwofesyonèl jèn yo, paske konsekans yo ta menmen nan sans sa a. Apre sa, li te konkli nan diskite ke teknoloji se fòs la kondwi dèyè tout gwo devlopman.
An bref, twa oratè yo nan edisyon sa a 9 oktòb 2024, Mèkredi soti nan chèz Monferrier Dorval la, sitou konsantre sou nesesite pou enpoze, nan pwochen konstitisyon an, sou Leta ayisyen devwa pou pi byen pran an kont sektè edikasyon an. nan politik piblik li yo. Paske se yon sektè ki tèlman vital pou devlopman jeneral sosyete ayisyen an. Tout atravè yon apwòch holistic, pou yon revitalizasyon reyèl nan sektè a, yon fason pou ede li rive jwenn ayisyen ki nan baz la, pou bay li konesans ki nesesè pou devlopman pèsonèl li, pou ede l kontribiye nan devlopman peyi l. itil pou rès mond lan. Pou sa, Leta ayisyen dwe pran responsablite l nan zafè sa a, nan peye pri pou edike chak pitit li.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Bote natirèl
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Eritaj
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Kilti
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
Excellent 👍
14 Oktòb 2024 | 12:11:58 PM