Gen plizyè rezon ki fè yon etranje ka enterese vizite Ayiti

Konferans / Quatre Chemins Festival / 21yèm edisyon

Enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn yo nan Pòtoprens Si ekriven, aktè, dansè, powèt, pami lòt moun, te kontan nou ak pèfòmans yo, etidyan sikoloji nan Fakilte Syans Imen (FASCH), Lourdya Blaise te pale ak piblik la sou chòk. Estriktire sou tèm "Jèn ak chòk, analiz enpak chòk kolektif ak endividyèl sou devlopman pèsonèl jèn k ap viv nan Pòtoprens ant 2010-2024", konferans sa a te bay yon echanj anrichisman. Pandan rankont sa a, Michaël Formilus te modere, Madam Blaise te montre kijan evènman ki te pase nan peyi a te lakòz ka chòk nan mitan Ayisyen. Dapre etidyan an, site Asosyasyon Sikolojik Ameriken an, nou pale de chòk kòm yon konsekans chòk. Lèt la eksplike pa lefèt ke nou santi nou menase, kit se moun nan kesyon an oswa moun yo renmen. Sepandan, li presize ke chòk kolektif rete depann de enpak evènman an genyen sou moun nan. Pou ilistre remak li yo, li mansyone tranblemanntè 12 janvye 2010 la, ki te konsidere kòm yon chòk kolektif, nan limit ke li toujou okipe lespri nou. Trajedi sa a fè nou sonje disparisyon moun nou renmen yo ak pèt menmen. Sa a se ka a nan yon chòk ki vin tounen yon chòk kolektif. Pou elèv la, li ta dwe mete aksan sou ke lè yon evènman rive, gen kèk moun ki twomatize ak lòt moun pa. Dapre misye, vyolans gang ame yo pa pèsevwa menm jan an, kenbe Madan Blaise. Gen moun ki kouri kite kay yo men ki pa twomatize. Vreman vre, gen kèk moun ki wè sitiyasyon twomatik kòm yon evènman tanporè, li di. Oratè a te pale tou sou chòk kolektif la ki, daprè li, enkyete lespri a, menm si nou pa fè eksperyans li ankò. Li manifeste tèt li sou plizyè fòm: mank de dòmi, sikoz laperèz, panse pèsistan, batman kè entans... Anjeneral, sentòm yo ki lye ak chòk mouri difisil. Lè sa a pèsiste, li vin estrès egi. Pou fè fas ak li, nou bezwen pale ak lòt moun. Si sitiyasyon an pèsiste, estrès egi transfòme nan yon faz estrès pòs-twomatik; nan ka sa a, ou ta dwe fè konfyans nan yon moun ou fè konfyans oswa ale wè yon espesyalis sante mantal, li konseye. Nan prezantasyon li a, Lourdya Bazile atire atansyon tou sou eta sikolojik timoun yo nan epòk sa yo. Dapre prezantatè a, timoun yo tou fè fas ak sitiyasyon kriz sa a, menm si yo pa pale ak paran yo sou sa. Otan ke granmoun, timoun tou planifye avni yo. Li te ensiste pou fè fas ak ane lekòl yo dezobeyi yo, yo vin reflechi ak enkyete. Yo fèmen. Timoun ki te byen klere anvan an ka vin vyolan epi li pa bon nan lekòl la. Paran yo rele pou yo koute epi konprann yo. Yon bon moman echanj, rich nan konsèy pratik. Piblik la te patisipe totalman. An vire, prezantatè a envite l pou l respire pi byen epi medite. “Nou ap viv nan yon peyi kote enkyetid yo melanje, nou dwe pran tan pou tèt nou, fè espò, byen manje, asire espas pou dòmi an pwòp epi pran tan pou tèt nou. Gen plis pase yon fason pou jwenn kalm,” sikològ la sonje. Gertrude Jean-Louis

René Depestre, yon lavi nan Literati ak Angajman

René Depestre te fè premye rankont li ak solèy ayisyen an nan dat 29 out 1926 nan Jakmèl, yon gwo vil bò lanmè nan sidès Ayiti ki te akeyi nesans li. Li fè etid prensipal li ak Frè Enstriksyon Kretyen Jakmèl. Apre lanmò papa l an 1936, li kite manman l ak frè ak sè l pou l viv ak grann manman l. Li te fè etid segondè li nan lekòl segondè Alexandre Pétion nan Pòtoprens an 1944. Jodi a, li abite an Frans, peyi natiralizasyon li pandan plizyè deseni, e li rete yon gwo espri kreyatif, entelektyèl ak gwo temwen nan yon epòk trè. enpòtan nan istwa imen.

Jou san telefòn: Yon siy jèn moun k ap chèche koneksyon ak lanati

"Phone Free Day" se yon inisyativ yon gwoup jèn ki te dirije pa slammer Jean Wood Jude. De premye edisyon yo te fèt respektivman sou 30 septanm ak 29 oktòb 2024 nan Kenscoff. Pwochen edisyon an prevwa pou 30 novanm, toujou nan vil Kenscoff, anlè Pétion-Ville. Pratik la gen entansyon inovatè, nan lefèt ke li bay yon fondasyon ideyal pou piblik la (jeneralman jèn) ki fasilite entèkoneksyon yo, garanti yo yon pi bon koneksyon ak liv, jwèt tradisyonèl yo, ak nati a Fertile nan Kenscoff.

Salon du Livre de Port-au-Prince anonse ouvèti enskripsyon otè pou dezyèm edisyon li

Salon du Livre de Port-au-Prince se yon inisyativ literè òganizasyon kiltirèl Salon du Livre de Port-au-Prince (OCSLP), ki baze sou dezi pou ankouraje kilti ayisyen an an jeneral, ak anfaz patikilye sou literati. Òganizatè yo nan evènman an fèk anonse enskripsyon yo nan otè, ki moun ki pral nimewo 20, ak sa yo ki nan mezon piblikasyon, ki moun ki pral nimewo 5 pou dezyèm edisyon an, ki pral pran plas nan Vandredi Desanm 13 2024, nan lokal yo nan Enstiti franse a. an Ayiti. Dat limit enskripsyon an se Jedi 10 oktòb ane sa a. Tanpri sonje ke premye arive ki satisfè kritè obligatwa yo pral elijib pou patisipe nan dezyèm edisyon evènman an, dapre òganizatè yo. Seleksyon rijid ak restriksyon sa a nan sèlman 20 otè gen pou objaktif pou garanti yon eksperyans anrichisman pou otè yo ak piblik la, kidonk ankouraje echanj natif natal alantou travay yo prezante yo. Otè endepandan ak kay piblikasyon ki enterese enskri otè yo pou patisipe nan dezyèm edisyon sa a nan emisyon an envite pou soumèt aplikasyon yo atravè lyen sa a: https://form.jotform.com/louirardjohn8/salon-du-livre-de-port -au-prince. Pou kay piblikasyon ak distribisyon ki planifye pou yo ekspoze jou evènman an, ou ka enskri lè w klike sou lyen sa a: https://form.jotform.com/242596699603068. Yo mande w kontakte yo nan adrès sa a: salondulivre2023@gmail.com nan ka ta gen difikilte. Fwa Liv Pòtoprens toujou vle rete fidèl ak filozofi li, ki se ofri yon platfòm bay jèn otè yo epi ankouraje richès pwodiksyon literè ayisyen an, nan sipòte nouvo otè ki kontribye nan devlopman li. Evènman sa a se yon kontinyasyon nan premye edisyon an, ki vize pèmèt aparisyon nan yon anviwònman ki favorab nan echanj, kote otè jèn ka rankontre, pataje eksperyans yo epi angaje yo nan dyalòg ak lektè ak pwofesyonèl liv. Dapre òganizatè yo nan evènman an, patisipasyon ou kòm yon otè jèn yo pral esansyèl pou anrichi montre nan epi ofri yon eksperyans divèsifye nan vizitè yo. Envitasyon pou rantre nan inisyativ nòb sa a bay jèn otè ki poko pibliye 5 liv. Ou menm ki konsène, boul la se kounye a nan tribinal ou. Pa ezite fè jou sa a, 13 desanm 2024, yon jou inoubliyab pou tout moun ki renmen liv.

Bouyon pwa ayisyen: yon tradisyon pou reviv

Yon fwa yon baz nan kay ayisyen, bouyon pwa se te yon vrè tradisyon gastronomik, yo te sèvi prèske chak samdi. Plat nourisan ak rekonfòtan sa a te pote fanmi yo ansanm alantou tab la, bay yon pete nan gou ak nitrisyon esansyèl. Sepandan, ak evolisyon nan abitid manje ak enfliyans nan ap grandi nan manje vit, li se prepare pi piti ak mwens pa nouvo jenerasyon an, nan risk pou yo tonbe nan oubli. Bouyon pwa ayisyen se yon soup epè ki prepare ak pwa wouj oswa nwa, mitone pou yon tan long jiskaske li jwenn yon teksti velours. Lè sa a, bouyon sa a se sezonman ak epis santi bon lokal tankou lay, tim, pèsi ak dan, Lè sa a, dekore ak legim tankou kawòt ak epina. Gen kèk varyasyon ajoute moso vyann, souvan vyann bèf oswa kochon, ak ti boulèt yo rele "dombrés" "bòy", ki bay li menm plis konsistans. Kidonk, poukisa pa reviv tradisyon sa a epi prepare yon bon bouyon pwa Samdi sa a, tankou granparan nou yo te fè?

Dekouvri Ayiti, Konnen Ayiti, fè pwomosyon pou Ayiti ak Le Paradis Haitien

Le Paradis Haitien, yon kominote pasyone k ap travay nan domèn touris, istwa ak eritaj, bay tèt li nòb misyon dekouvri, konnen ak pwomouvwa Ayiti. Inisyativ sa a ale pi lwen pase senp touris, paske li vize ranfòse koneksyon ant Ayisyen, kit yo abite ann Ayiti oswa aletranje, ak peyi yo, nan ofri eksperyans inik ak sans. b~Misyon Paradi Ayiti~b Misyon Paradis Haitien klè e enspire. Se rekonekte ak konekte chak ayisyen, kèlkeswa kote yo ye, ak peyi yo yon fason ki depase kliche abityèl yo. Yo aspire kreye yon sans de apatenans lè yo ofri eksperyans san parèy ki montre richès kiltirèl ak divèsite Ayiti. Nan bati ak ranfòse “Narratif Ayisyen an,” Paradi Ayisyen ap chèche asire ke chak moun reyappropriye, defann ak aji yon fason responsab pou byennèt ak devlopman peyi a.