Ayiti, premye repiblik Nwa endepandan nan mond lan, gen yon kalandriye ki rich an selebrasyon ki reflete istwa ewoyik li, kilti vibran li, ak tradisyon espirityèl pwofon li yo. Soti nan jou ferye nasyonal ki komemore endepandans rive nan selebrasyon relijye ki melanje Katolik ak Vodou, dekouvri moman kle ki anime lavi Ayisyen an pandan tout ane a.
Li atik la an :
1ye janvye make dat ki pi enpòtan nan kalandriye Ayisyen an. Se nan dat istorik sa a yo te pwoklame endepandans Ayiti an 1804, sa ki fè ansyen koloni Sen Domeng lan premye nasyon Nwa lib nan mond lan. Seremoni ofisyèl la dewoule avèk anpil ponp sou Plas Zam nan Gonayiv, sit anblèmatik pwoklamasyon istorik sa a.
Depi jou apre endepandans lan, Ayiti onore zansèt li yo ak ewo ki te goumen pou libète. Jounen komemorasyon sa a, ki selebre 2 janvye a, pèmèt pèsevere nan memwa moun ki te sakrifye lavi yo pou jenerasyon kap vini yo te ka viv nan libète.
Twa jou Karèm yo transfòme Ayiti an yon gwo teyat lari. Pòtoprens, Jakmèl ak Kap-Ayisyen vin vivan ak parad espektakilè, cha ak gwoup mizisyen k ap jwe konpa ak rara. Kanaval Ayisyen an rekonèt kòm youn nan pi festiv nan Karayib la.
1ye me an Ayiti gen yon doub siyifikasyon: yon selebrasyon travayè nan tout sektè yo ak yon rekonesans enpòtans vital agrikilti pou ekonomi nasyonal la.
Chak 18 me, Ayiti selebre kreyasyon drapo bikolò li a nan Arcahaie an 1803. Evènman sa a te make yon pwen tournan desizif nan Lagè Endepandans lan, li senbolize inite ant pèp Nwa ak Mila nan lit pou libète.
17 Oktòb onore Jean-Jacques Dessalines, fondatè nasyon Ayisyen an ak premye anperè, ki te asasinen trajikman an 1806. Dat sa a komemore pri ki te peye pou endepandans lan.
18 Novanm komemore Batay Vertières ki te desizif la, ki te sele defèt twoup franse yo epi ki te louvri chemen pou endepandans. Viktwa militè sa a rete grave nan memwa kolektif Ayisyen an.
Ayiti distenge pa yon senkretism relijye inik, kote tradisyon Katolik ak pratik Vodou yo koegziste an amoni.
- Vandredi Sen ak Pak: Selebrasyon Pasyon ak Rezirèksyon Kris la
- Asansyon: Komemore 40 jou apre Pak
- Corpus Christi: Onore prezans Kris la nan Ekaristi a
- Asompsyon (15 Out): Gwo fèt Maryen ki selebre monte Mari nan syèl la
- Nwèl (25 Desanm): Selebrasyon jwaye nesans Jezi a
1ye ak 2 Novanm ilistre senkretism Ayisyen an pafètman. Pandan ke Katolik yo onore sen yo epi priye pou moun ki mouri yo, pratikan Vodou yo selebre divinite Gede yo, loa lanmò ak fètilite yo. Jou sa yo make pa vizit nan simityè ak seremoni tradisyonèl yo.
Tranblemanntè 12 janvye 2010: Jou Memoryal
12 janvye grave kounye a nan memwa kolektif la kòm jou yon tranblemanntè devastatè te frape Ayiti, ki te lakòz plizyè milye viktim ak gwo destriksyon. Komemorasyon sa a onore moun ki pèdi lavi yo epi selebre rezistans pèp Ayisyen an.
- 29 mas: Ratifikasyon Konstitisyon an
- 7 avril: Lanmò Toussaint Louverture, prekisè endepandans
- 28 jiyè: Debakman Marin Ameriken yo an 1915
- 6 desanm: Arive Kristòf Kolon an 1492
Tankou tout lòt kote nan mond lan, Ayiti selebre tou:
- Jou Valentine a (14 fevriye): Selebrasyon lanmou
- Fèt Manman: Dènye dimanch nan mwa me a
- Fèt Papa: Yon jou dedye a papa yo
Dekouvri Ayiti pandan selebrasyon li yo vle di plonje tèt ou nan yon kilti otantik kote listwa, espirityalite ak lajwa de viv melanje an amoni. Kit ou asiste seremoni solanèl Endepandans yo, danse sou ritm kanaval la oswa patisipe nan pelerinaj Tout Sen yo, ou pral viv eksperyans inik ki revele nanm pwofon peyi ekstraòdinè sa a.
Ayiti, yon tè libète ak rezilyans, envite w dekouvri eritaj imateryèl eksepsyonèl li a atravè yon kalandriye fèstivite ki onore ni tan lontan gloriye li a ni tradisyon vivan li yo.
Planifye vwayaj ou an Ayiti ak dat enpòtan sa yo nan tèt ou pou yon eksperyans kiltirèl inoubliyab nan kè premye repiblik Nwa nan mond lan.
Facebook : https://www.facebook.com/haitiwonderland
Youtube : https://www.youtube.com/@haitiwonderland
Instagram : https://www.instagram.com/haitiwonderland/
Twitter : https://twitter.com/haitiwonderland
Linkedin : https://www.linkedin.com/in/haitiwonderland/
Souvan gade Ayiti sou entènèt atravè prism povrete, enstabilite politik ak dezas natirèl. Malgre ke aspè sa yo fè pati reyalite ayisyen an, yo pa defini li nèt. Richès kiltirèl, yon sot pase bèl pouvwa, resous natirèl abondan, gastronomi ekskiz ak lòt atraksyon yo egalman enpòtan, men malerezman mwens pibliye, aspè.
Nan kè a nan dlo azure nan lanmè Karayib la, kanpe majestueux Colombier a, yon mas wòch enpoze ki defye tan ak eleman yo. Sitiye sou kòt pitorèsk Belle-Anse nan sidès Ayiti, Colombier a se plis pase yon fòmasyon jewolojik; li se yon senbòl bote natirèl ak eritaj kiltirèl rejyon an. Domine orizon maren an ak silwèt enpoze li yo, Colombier a kouvri nan mistè ak lejand pase de jenerasyon an jenerasyon. Dapre istwa lokal yo, wòch sa a te fòme pa bondye lanmè yo tèt yo, temwaye nan pasaj yo nan dlo sa yo kristal klè. Yon lejand ki ajoute yon aura nan pasyon nan kote sa a ki deja mayifik. Men, pi lwen pase aparans mitik li yo, Colombier a ofri tou yon eksperyans vizyèl mayifik. Vizitè ki antre nan mèvèy natirèl sa a jwenn rekonpans ak panorami mayifik: falèz apik k ap plonje nan dlo turkwaz, ans izole ki kouvri ak sab an lò, ak abondan flora maren ki anime maren an. Le Colombier se tou yon refij pou divèsite biyolojik remakab. Dlo li yo se lakay yo nan yon foul moun nan espès maren, soti nan pwason kolore nan koray espektakilè ak tòti lanmè majestueux. Plonje ak plonje amater ap jwenn yon paradi konsève la, kote lanati ap gouvènen sipwèm ak chak imèsyon se yon eksplorasyon kaptivan. Kòm yon plas touris, Le Colombier ofri yon escaped inoubliyab pou vwayajè kap chèche avanti ak dekouvèt natif natal. Kamyon bato soti nan Belle-Anse pèmèt vizitè yo vin pi pre ak pèsonèl ak mèvèy natirèl sa a, kontanple fòm espektakilè li yo epi kite tèt yo dwe kaptive pa bote kaptivan li yo. An brèf, Colombier a enkòpore kintesans bote natirèl Ayiti, yon trezò kache nan kè lanmè Karayib la. Ant peyizaj mayifik li yo, eritaj kiltirèl li rich nan lejand ak divèsite biyolojik eksepsyonèl li yo, bijou maritim sa a konplètman merite repitasyon li kòm yon destinasyon touris esansyèl. Vin dekouvri Colombier a epi kite tèt ou pran pa majik kote eksepsyonèl sa a.
Abòne ak bilten nou an pou w rete enfòme de tout aktivite nou yo ak aktyalite sou Ayiti.
Ayiti, ofisyèlman Repiblik Ayiti (Ayiti an kreyòl), se yon peyi nan Gran Zantiy yo. Avèk yon zòn nan apeprè 27,750 kilomèt kare, li se twazyèm pi gwo peyi nan Karayib la apre Kiba ak Repiblik Dominikèn. Ayiti pataje yon fwontyè tè 360 kilomèt ak Repiblik Dominikèn, sa ki ranfòse lyen ak distenksyon kiltirèl ant 2 nasyon ki koabite sou zile Ispanyola. Litoral Ayiti a lonje apeprè 1,770 kilomèt, fwontyè Oseyan Atlantik la nan nò ak Lanmè Karayib la nan sid. Zile sa a plen trezò istorik, bèl peyizaj natirèl ak yon kilti pwosede ki vibwan vo eksplore. Dekouvri gem Karayib sa a avèk nou.
Ayiti, ki rich nan listwa ak rezistans, defini nan sis tèm ki enskri nan Konstitisyon li a. Tèm sa yo se pa sèlman prensip legal, men tou, valè fondamantal ki reflete sans ak idantite nasyon inik sa a. Dapre premye atik Konstitisyon 29 mas 1987 la, ki te amande 14 me 2011 la, Ayiti se yon Repiblik “endivizib, souveren, endepandan, lib, demokratik ak sosyal”. Pawòl sa yo enkòpore lespri pèp ayisyen an ak vizyon yon nasyon inifye.
Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.
Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.
Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.
Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.
